Kaheti Krallığı
Doğu Gürcistan'da Bagratoğulları'nın üç krallığından biri. 1578 Osmanlı seferinden sonra ocaklık olarak eski hâkimine bırakıldı ve haraca bağlandı.
Kronoloji
- 1492 Kaheti kralı Rus Çarı III. İvan'dan himaye istedi — Kaheti Krallığı'nın kaynakla tanıklanan en erken yılı (kuruluşu daha erkendir, yılı bulunamadı)
- 1555 Amasya Antlaşması'yla doğu Gürcistan'ın parçası olan Kaheti İran nüfuz alanına girdi.
- 9 Ağustos 1578 1578 Osmanlı seferi sonrası Kahet ülkesi ocaklık olarak eski hâkimine (Alexandre soyu) bırakılıp haraca bağlandı
- 1590 İran, 1590'da bütün Gürcistan'ı Osmanlı toprağı olarak tanıdı.
- 1614 Şah Abbas Kartli ve Kaheti'ye sefer düzenleyip krallarını Müslüman hükümdarlarla değiştirdi.
- 1615 Kaheti soyluları ayaklandı; Şah Abbas'ın orduları ülkeyi kırıp geçirdi ve Kaheti bu darbeden hiç toparlanamadı.
- 1648 II. Abbas'ın emriyle Rüstem Han Kaheti'yi işgal etti; Kaheti Kartli valisinin yönetimine verildi.
- 1659 Türkmenlerin Kaheti'ye yerleştirilmesi planı üzerine soylular genel ayaklanmaya girişti.
- 1677 Bagrationi hanedanı Kaheti tahtını yitirdi; yerine 1703'e kadar İran valileri atandı.
- 1744 Nadir Şah Kaheti'yi II. Erekle'ye, Kartli'yi babası II. Teymuraz'a verdi; Erekle Kaheti kralı oldu.
- 1748 II. Erekle, Mukhran tarafdarlarının desteklediği İbrahim Han'ın isyanını kesin bir zaferle bastırdı.
- 1762 Kartli ve Kaheti, II. Irakli'nin idaresinde tek krallıkta birleşti
Kaynakça
- TDV `gurcistan` — «Bagratoğulları'ndan I. Alexandre (1412-1442) Gürcistan'da hâkimiyet tesis edip birliği sağlamaya muvaffak oldu. Fakat daha sonra Gürcistan üç krallığa…». 🟢 `f:` DESTEKLENİYOR: bu gece KÜRE GÖRÜNÜM aynı günü TDV `sirvan` gövdesinden «Ağustos 1578» ile eşledi (Kahet ülkesi ocaklık olarak Alexandre'a bırakıldı). 🟡 GÜN (08-09) veriden. `t:` (1606-01-01) kaynaksız. 🔁 KRONO-SENKRON-1008 (0086/H-0001 — ↻ TEKRAR: 0081/H-0001'in yarım kalan devamı): `f:` 1578-08-09 → 1492-01-01 (YIL). 1578 KURULUŞ DEĞİL, Osmanlı TÂBİLİĞİNİN başlangıcıdır (TDV gurcistan: «Kahet ülkesi ocaklık olarak buranın eski hâkimi Alexandre’a bırakıldı» ⇒ krallık 1578'den önce vardı). 1492 = kaynakla tanıklanan EN ERKEN yıl: EB1911 'Georgia' (Wikisource) «in 1492, when the king of Kakhetia sought the protection of Ivan III». Krallık büyük olasılıkla DAHA ÖNCE vardı (EB1911 aynı maddede «at the end of his reign divided his territory between his three sons, whom he made sovereigns of Imeretia, Kakhetia and Karthli» ve ayrıca «the partition in 1424» der — iki cümle KENDİ İÇİNDE ÇELİŞİR, yıl vermez)
- atlasın 1490'ı (imereti f:, bölünme maddesi) HİÇBİR KAYNAKTA bulunamadı ⇒ kullanılmadı. TDV yıl vermiyor, Iranica 403. `f:` bir ÜST SINIRDIR (o yılda vardı), kuruluş günü DEĞİL. `t:` 1762: TDV gurcistan «1762 yılında Irakli, Kartli ve Kahet’i bir idare altında birleştirdi» (YIL).