İspanya I. Cumhuriyeti (1873-1874)
I. Amadeo'nun tahttan çekilmesinin ardından Cortes ile Senato'nun Asamblea Nacional olarak toplanıp cumhuriyeti ilan ettiği (11 Şubat 1873, 258'e karşı 32 oy) kısa ömürlü rejim; Haziran 1873'te Federal Cumhuriyet ilan edildi, 3 Ocak 1874 Pavía darbesiyle Serrano'nun diktatörlüğüne döndü, Martínez Campos'un Alfonso XII'yi kral ilan etmesiyle (29 Aralık 1874) bitti. [[ispanya]] künyesi kesintisiz sürer; bu künye yalnız rejim dilimidir.
Kronoloji
- 11 Şubat 1873 Asamblea Nacional (Cortes + Senato) I. Amadeo'nun tahttan çekilmesini kabul edip 258'e karşı 32 oyla cumhuriyeti ilan etti
- 8 Haziran 1873 Kurucu Cortes, 218'e karşı 2 oyla Demokratik Federal Cumhuriyet'i ilan etti
- 3 Ocak 1874 Pavía darbesi: ordu Cortes'i dağıttı; Serrano cumhuriyet adı korunarak diktatör yetkileriyle yürütme başkanı oldu
- 29 Aralık 1874 Sagunto'da Martínez Campos Alfonso XII'yi kral ilan etti; I. Cumhuriyet sona erdi
Kaynakça
- Emilio Javier de Benito Fraile, «La I República Española y el fallido proyecto constitucional de 1873: una experiencia a evitar», Revista da Faculdade de Direito da Universidade de Lisboa LVIII-2017/2, 33-72 (tam metin okundu, 15.11.2026): «El 11 de febrero de 1873, reunidas las Cortes y el Senado en Asamblea Nacional, se procedió a leer la abdicación presentada por el monarca, Amadeo I, aprobándose ... (258 contra 32) una proposición por la que se declaraba la República como forma de gobierno»
- «... (29 de diciembre), en el que el general Martínez Campos, proclama como rey de España a Alfonso XII, dando paso a la Restauración, y por concluida la primera experiencia republicana española».
- IBER-1115c