Irak Selçukluları
Muhammed Tapar'ın ölümünden sonra oğlu Mahmud'la başlayan, Irâk-ı Acem ve Azerbaycan'da hüküm süren Selçuklu kolu; 1161'den sonra İldenizli atabeglerin gölgesinde kaldı, Hârizmşah Tekiş'e yenilerek sona erdi.
Kronoloji
- 6 Mayıs 1118 Muhammed Tapar'ın oğlu Mahmud halife tarafından sultan ilân edildi; Irak Selçuklu dönemi başladı
- 10 Eylül 1119 Sâve savaşında Mahmud Sencer'e yenilir (2 Cemâziyelâhir 513).
- 1131 Mahmud ölür (525/1131); Dâvud tahta çıkarılır.
- 25 Mayıs 1132 Dînever savaşında (8 Receb 526) Mesud, Sencer'in kuvvetlerini yener.
- 1134 Tuğrul (I) ölür, Mesud sultan olur (Muharrem 529 / Kasım 1134).
- 2 Ekim 1152 Mesud ölür (1 Receb 547); Melikşah, ardından Muhammed tahta çıkarılır.
- 1159 Muhammed genç yaşta ölür; Süleymanşah tahta çıkarılır (554/1159).
- 1161 Arslanşah tahta çıkarılır ve İldeniz atabeg olur (556/1161); sultanlık fiilen atabeglerin gölgesinde kalır.
- 1186 Osman Kızılarslan atabeg olur ve Tuğrul'u hapseder (581/1186).
- 1192 Kızılarslan'ın ölümünün ardından II. Tuğrul hapisten çıkarılır (588/1192).
- 1194 Hârizmşah Tekiş Rey yakınında II. Tuğrul'u yendi ve öldürdü; Irak Selçukluları sona erdi
İlgili maddeler
- 7 Kasım 1119 Sencer–Mahmud antlaşması: Muhammed Tapar'ın doğrudan yönettiği toprakların bir kısmı Mahmud'a bırakıldı; Irak Selçukluları ayrıldı
- 1194 Tekiş Rey yakınında II. Tuğrul'u yenip öldürdü; Irak Selçukluları sona erdi, Irâk-ı Acem Hârizmşahlar'a geçti
- 1195 Irak Selçukluları'nın çöküşünden sonra halife Hûzistan'ı ve bazı İran eyaletlerini aldı
Kaynakça
- TDV: selcuklular (SELÇUKLULAR) [Irak Selçukluları bölümü]
- TDV: harizmsahlar (HÂRİZMŞAHLAR)