İngiliz Mezopotamya İşgal İdaresi (askerî yönetim → geçici Arap hükümeti)
İngilizlerin Fâv'dan başlayarak Basra, Bağdat ve Musul'u işgal ettiği topraklarda kurdukları askerî yönetim (1920'ye kadar), ardından Yüksek Komiser Percy Cox denetiminde Nakîb Abdurrahman Geylânî başkanlığında geçici hükümet; Faysal'ın tahta çıkışıyla Irak Krallığı'na devredildi.
Kronoloji
- 6 Kasım 1914 İngilizler Şattülarap ağzındaki Fâv'ı aldı
- 22 Kasım 1914 İngilizler Basra'yı işgal etti
- 1 Nisan 1916 Kûtülammâre'de kuşatılan İngiliz kuvvetleri teslim oldu [yalnız ay teyitli]
- 11 Mart 1917 İngilizler Bağdat'ı ele geçirdi
- 1 Mayıs 1918 İngiliz birlikleri Kerkük'e kadar ilerledi [yalnız ay teyitli]
- 8 Kasım 1918 İngilizler mütarekeye aykırı olarak Musul'a girdi
- 25 Nisan 1920 San Remo: Irak İngiliz mandasına verildi
- 1920 1920 Irak ayaklanması [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 2 Kasım 1920 Nakîb Abdurrahman Geylânî başkanlığındaki Devlet Şurası (geçici hükümet) ilk toplantısını yaptı
- 12 Mart 1921 Kahire Konferansı (12-25 Mart): devletin adı Irak, kral adayı Faysal
- 23 Ağustos 1921 Faysal Irak kralı olarak tahta çıktı (ardıl: irak-kralligi)
Kaynakça
- [TDV-irak]: 'savaş ilân ettikleri günün (5 Kasım 1914) ertesi sabahı İngiliz askerlerinin Şattülarap'ın ağzındaki Fâv mevkiini ele geçirmesi'
- 'İngilizler'in Irak'ta ele geçirdikleri topraklarda kurdukları askerî yönetim 1920'ye kadar devam etti'
- 'İngiltere 23 Ağustos 1921'de ... Faysal'ı kral sıfatıyla tahta çıkardı'