Hollanda Guyanası (Surinam)
1667 Breda Antlaşması'yla Hollanda'ya geçen, 1954'e kadar (site ufkunun dışında) sömürge statüsünde kalan Güney Amerika toprağı.
Kronoloji
- 6 Mart 1667 Zeelandlı amiral Abraham Crijnssen Suriname Nehri ağzındaki İngiliz Fort Willoughby'yi alır (Fort Zeelandia) ve İngilizler koloniyi teslim eder.
- 31 Temmuz 1667 Breda Antlaşması: Hollanda Surinam'ı, İngiltere Yeni Hollanda'yı elinde tutar.
- 19 Şubat 1674 Westminster Antlaşması Üçüncü İngiliz-Hollanda Savaşı'nı bitirir; Surinam Hollanda'da kalır, Yeni Hollanda İngiltere'ye geçer.
- 21 Mayıs 1683 Amsterdam şehri, Batı Hindistan Şirketi ve Sommelsdijck ailesi koloniyi yönetmek için Surinam Cemiyeti'ni (Sociëteit van Suriname) kurar.
- 10 Ekim 1712 Fransız kaptan Jacques Cassard Meerzorg yakınına asker çıkarıp Paramaribo ve Fort Zeelandia'yı bombalar, vali fidye sözü verince çekilir.
- 1760 Sömürge yönetimi Ndyuka (Aucaner) maroonlarla barış antlaşması yapar (yıl 1760, gün yok).
- 1762 Sömürge yönetimi Saramaka maroonlarla barış antlaşması yapar (yıl 1762, gün yok).
- 1767 Sömürge yönetimi Matawai maroonlarla barış antlaşması yapar; üç büyük maroon grubuyla yarım yüzyılı aşan savaş sona erer (yıl 1767, gün yok).
- 13 Ağustos 1814 Londra Sozlesmesi (Anglo-Dutch Convention 1814), Berbice/Demerara/Essequibo kolonilerinin Ingiltere'ye kalici devrini onayladi; Hollanda Guyanasi bu uc bolgeyi kalici kaybetti.
- 1 Temmuz 1863 Surinam'da kölelik resmen kaldırılır (köleler on yıllık devlet gözetimine tabi tutulur); plantasyonlara Cava ve Hindistan'dan sözleşmeli işçi getirilir.
- 1891 Rus Çarı III. Aleksandr'ın hakemlik kararı (Mayıs 1891), Lawa nehrini Hollanda Guyanası ile Fransız Guyanası arasındaki sınır olarak belirledi, tartışmalı altın bölgesini Surinam lehine bıraktı.
- 15 Aralık 1954 Hollanda Krallığı Statüsü (Statuut) yürürlüğe girer; Surinam krallık içinde özerk bir ülke olur.
- 25 Kasım 1975 Surinam Hollanda'dan bağımsız olur; Hollanda Guyanası dönemi biter.
Kaynakça
- UN Treaty Series, vol.1007, I-14784: «SURINAM – Declaration of acceptance of the obligations contained in the Charter of the United Nations, Paramaribo, 25 November 1975» (BM kabulü: Genel Kurul kararı 3413 (XXX), 4 Aralık 1975) — treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume 1007/volume-1007-I-14784-English.pdf