Hindu Şâhîler (Udabhandapura / Vahand)
Kabil vadisi ve Gandhara'da Turk Sahi'lerin ardili; Gazneli Mahmud karsisinda Cayapala/Anandapala; 1026'da son buldu. f: TDV 'Hindu Sahiler': yaklasik 850 (baslik '850 (?)-1026'); 870 Saffari Ya'kub'un Kabil'i alip baskentin Udabhandapura'ya tasindigi yaklasik yildir. t=1026 kaynaklar arasi tutarli.
Kronoloji
- 870 Saffârî Ya'kûb b. Leys Kâbil'i alınca Şâhî başkenti Kâbil'den Udabhandapura'ya (Hund) taşındı; başkent 1001'e kadar orada kaldı (taşınma c. 870).
- 964 Bhimadeva'nın ölümünün (c. 964-65, Hund yazıtında ritüel kendini yakma) ardından Cayapala tahta çıktı (c. 964).
- 986 Cayapala Gazne'ye yürüyüp Sebüktegin'in ordusuyla Guzak'ta karşılaştı; savaş tazminat (1 milyon Şâhî dirhemi, 50 fil) ve birkaç kale terkiyle bitti (986-87), Cayapala anlaşmayı bozunca Sebüktegin Lamgan'ı yağmaladı.
- 1001 Gazneli Mahmud Peşaver yakınında Jayapala'yı yendi; Sâhîler'e ilk büyük darbe (1001).
- 1002 Cayapala fidyeyle serbest bırakıldıktan (c. Mart 1002) Hund'da kendini yaktı; oğlu Anandapala tahta çıktı (c. Nisan 1002).
- 1008 Anandapala Gazneli Mahmud'a yenildi, haraç ödemeyi kabul etti (1008; kaynaklarda ayrıntı değişir).
- 1014 Gazneli Mahmud Nandana kalesini Trilocanapala ve Keşmir yardımcı kuvvetlerine karşı aldı, Gazneli vali bıraktı (Mart 1014; gün kaynakta yok).
- 1019 Mahmud Ramganga'yı geçişini engelleyemeyen Trilocanapala'nın birliklerini dağıttı (Ekim 1019; gün yok), Trilocanapala Vidyadhara'ya sığındı.
- 1021 Trilocanapala isyancı askerlerce öldürüldü; oğlu Bhimapala tahta çıktı ve Siwalik'ten direnişi sürdürdü (1021).
- 1026 Gazneliler Sâhî topraklarını ilhak etti; hanedan sona erdi (1026).
İlgili maddeler
- 850 Brahman vezir Kallar Türk Şâhî Lagaturman'ı devirdi: Kâbil Hindu Şâhîler'e geçti
- 991 Siyâlkot: Hindu Şâhîler Pencap'a yerleşti (abi merkez Lahor, 991)
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Hindûşâhîler' (islamansiklopedisi.org.tr/hindusahiler) — «yaklaşık 850 yılında Hindûşâhîler denilen bu hânedanı kurmuştur. ... son raca Bhimpal'in ölümüyle tarih sahnesinden silindi (1026).»