Gurlular (Şensebânîler)
Orta Afganistan'ın dağlık Gur bölgesinde Gazneli ve Selçuklu tâbiiyetinde yükselen, 1148'de sultan unvanı alan Şensebânî hânedanı; Gıyâseddin ve Muizzüddin Muhammed devrinde Horasan'dan Bengal'e uzandı, 1206'dan sonra dağılıp 1215'te Hârizmşahlar'a yenik düştü.
Kronoloji
- 1148 İzzeddin Hüseyin ve Seyfeddin Sûrî Gazneli Behram Şah'ı yenerek sultan unvanını aldı; Gur beyliği bağımsız sultanlığa dönüştü
- 1173 Gıyâseddin Muhammed Gazne'yi Oğuzlar'dan aldı, idaresini kardeşi Muizzüddin'e verdi
- 1206 Sultan Muizzüddin Muhammed İndus kıyısında bir İsmâilî fedaisince öldürüldü; Gurlu birliği dağıldı
- 1215 Hârizmşah Alâeddin Muhammed Gazne'yi aldı; Gurlu hânedanı sona erdi
İlgili maddeler
- 1150 Gurlular Gazne'yi yaktı
- 30 Nisan 1150 Gurlular Gazne şehrini yaktı
- 13 Şubat 1157 Behram Şah öldü; Hüsrev Şah Gurlular karşısında Gazne'yi terk edip Lahor'a çekildi
- 22 Temmuz 1175 Herat Gurlular'ın eline geçti
- 1186 Gurlular Lahor'u aldı; son Gazneli hükümdar Hüsrev Melik teslim oldu
- 24 Mart 1186 Gurlular hileyle Lahor'da Hüsrev Melik'i esir alarak Gazneli Devleti'ne son verdi
- 1192 İkinci Tarain: Prithivi Raj yenilip öldürüldü; Ecmîr Gurlular'a geçti
- 1193 Gurlular Gahadavala Cayaçandra'yı Çandavar'da yendi
- 1198 Karahıtaylar Belh için Gurlular'a yenildi
- 1200 Gurlular Tekiş'in ölümü üzerine Hârizmşahlara savaş açıp Nîşâbur, ertesi yıl Merv ve Serahs'ı aldı
- 4 Temmuz 1200 Nîşâbur: Tekiş’in ölümü üzerine Gurlular Nîşâbur’u kolayca aldı
- 1205 Bahtiyar Halacî'nin Nadia'yı alması: Sena Devleti'nin Nadia ve Bengal'deki toprakları Gurlular'a geçti (Somapura/Paharpur dahil Sena kuzey Bengal'i sonraki fetihle)
Kaynakça
- TDV: gurlular (GURLULAR)
- muhammed-b-tekis (MUHAMMED b. TEKİŞ)