Güneybatı Afrika (Güney Afrika Mandası)
Eski Alman Güneybatı Afrikası; 1915'te Güney Afrika kuvvetlerince işgal edildi, Milletler Cemiyeti Konseyi 17 Aralık 1920'de C-tipi manda olarak Güney Afrika Birliği'ne verdi. Güney Afrika idaresi Namibya'nın bağımsızlığına (21 Mart 1990) kadar sürdü.
Kronoloji
- 17 Aralık 1920 Milletler Cemiyeti Konseyi C-tipi mandayı Güney Afrika Birliği'ne verdi
- 26 Ağustos 1966 Omugulugwombashe (Ongulumbashe) kampına Güney Afrika güvenlik güçleri helikopterlerle saldırır; SWAPO'nun silahlı kanadı PLAN ile güvenlik güçleri arasındaki ilk doğrudan çatışma olarak anılır.
- 27 Ekim 1966 BM Genel Kurulu 2145 sayılı kararla (114 evet, 2 hayır, 3 çekimser) Güney Afrika'nın manda yetkisini sona erdirir ve toprağı doğrudan BM sorumluluğuna alır; Güney Afrika kararı tanımaz.
- 12 Haziran 1968 BM Genel Kurulu 2372 (XXII) sayılı kararla Güneybatı Afrika'nın adını 'Namibya' olarak belirler.
- 21 Haziran 1971 Uluslararası Adalet Divanı danışma görüşünde Güney Afrika'nın Namibya'daki varlığının yasadışı olduğunu ve idaresini derhal çekmesi gerektiğini bildirir (13'e karşı 2 oy).
- 29 Eylül 1978 BM Güvenlik Konseyi 435 sayılı kararı kabul eder; BM gözetiminde seçim ve ateşkes öngören bağımsızlık planı yıllarca uygulanamaz kalır.
- 5 Ağustos 1988 Cenevre Protokolü: Angola/Küba ve Güney Afrika 435 sayılı kararın uygulanması için 1 Kasım 1988 tarihinin önerilmesinde anlaşır.
- 22 Aralık 1988 BM Merkezi'nde Angola, Küba ve Güney Afrika üçlü anlaşmayı imzalar; Namibya'nın bağımsızlık sürecinin ve Küba birliklerinin Angola'dan çekilmesinin yolu açılır.
- 1 Nisan 1989 BM Geçiş Yardım Grubu (UNTAG) göreve başlar; 435 sayılı karar resmen uygulanmaya girer.
- 7 Kasım 1989 UNTAG gözetiminde Kurucu Meclis seçimleri başlar (7-11 Kasım 1989); bağımsızlığın önünü açar.
İlgili maddeler
- 17 Aralık 1920 Milletler Cemiyeti Konseyi Güneybatı Afrika'yı C-tipi manda olarak Güney Afrika Birliği'ne verdi
- 17 Aralık 1920 Milletler Cemiyeti Konseyi Güneybatı Afrika'yı Güney Afrika Birliği'ne C-tipi manda olarak verdi
Kaynakça
- f: MC manda metni, AALCO 9. oturum eki (aalco.int, PDF metin katmanı okundu) — «Made at Geneva on the 17th day of December, 1920»
- FRUS 1921 c.I d111 — «defined by the Council … at its meeting on December 17th, 1920». t: UN Namibia (namibia.un.org) — «Namibia became an independent country on 21 March 1990»
- UN Peacekeeping UNTAG. Başkent: National Army Museum. TDV `namibya` ÖLÜ (302).