Gazneliler (Gazneli Devleti)
Sâmânî kumandanı Alp Tegin'in Gazne'yi almasıyla temeli atılan, Sultan Mahmud devrinde Horasan, Hârizm, Irâk-ı Acem ve Kuzey Hindistan'a yayılan müslüman-Türk hânedanı. Dandanakan'dan (1040) sonra Afganistan ve Pencap'a çekildi, son merkezi Lahor 1186'da Gurlular'a geçti.
Kronoloji
- 963 Alp Tegin Gazne'yi Levikler'den alarak Gazneli Devleti'nin temelini attı
- 977 Böri Tegin'in komutanlarca indirilmesinin ardından Sebük Tegin Gazne hükümdarı oldu ve aynı yıl Büst'ü aldı.
- 998 Mahmud, babasının vasiyetiyle varis olan kardeşi İsmâil'i yenerek Gazneli tahtına çıktı.
- 1011 Mahmud Gur bölgesine ilk seferini düzenledi.
- 1018 Mahmud Kuzey Hindistan'da Kannevc seferini yaptı.
- 1026 Mahmud'un Gucerat'taki Somnât seferi (416-417 / 1025-26 aralığı).
- 4 Ekim 1030 Mesud, Mahmud'un ölümünün ardından tahta geçen kardeşi Muhammed'i indirip hapsetti ve sultan oldu.
- 1033 Mesud Hindistan'da Sarsûtî (Sarsâve) Kalesi'ni ele geçirdi.
- 23 Mayıs 1040 Dandanakan yenilgisiyle Horasan Selçuklular'a geçti
- 1041 Tahta geri çıkarılan Muhammed öldürüldü; Mevdûd Gazneli sultanı oldu.
- 1059 Gazneliler ile Selçuklular arasında barış yapıldı; Ferruhzâd'ın ölümüyle İbrâhim tahta çıktı.
- 1117 Behramşah, Sultan Sencer'in desteğiyle Gazne tahtına çıktı.
- 1150 Gurlular Gazne şehrini yaktı.
- 1186 Gurlular Lahor'da Hüsrev Melik'i esir alarak Gazneli Devleti'ne son verdi
İlgili maddeler
- 1013 Mahmud Lahor'u Hindûşâhîler'den aldı; Lahor Gazneliler'in en gözde şehri oldu
- 23 Mayıs 1040 Dandanakan Savaşı: Selçuklular Gazneli ordusunu bozguna uğrattı; Horasan Gazneliler'in elinden çıktı
Kaynakça
- TDV: gazneliler (GAZNELİLER)