Endülüs Emevîleri (Kurtuba Emirliği / Hilâfeti)
I. Abdurrahman'ın 756'da Kurtuba'da kurduğu, 929'da III. Abdurrahman'ın halifelik unvanı almasıyla hilâfete dönüşen Endülüs devleti; 1009'dan itibaren iç savaşa (fitne) düştü ve 1031'de Kurtuba halkının hilâfeti ilgasıyla sona erdi.
Kronoloji
- 15 Mayıs 756 I. Abdurrahman Musâre'de Yûsuf el-Fihrî'yi yendi, Kurtuba'ya girdi: Endülüs Emevî emirliği kuruldu
- 16 Ekim 912 III. Abdurrahman, dedesi Emir Abdullah'ın yerine emir oldu ve dağılmakta olan merkezî otoriteyi yeniden kurmaya girişti.
- 17 Ocak 928 Son direniş merkezi Hafs'ın teslimiyle İbn Hafsûn isyanı tümüyle bastırıldı.
- 929 III. Abdurrahman 'halife' ve 'emîrü'l-mü'minîn' unvanını aldı: Kurtuba Hilâfeti
- 19 Kasım 936 Kurtuba yakınında Sierra Morena eteklerinde hilâfetin yeni merkezi Medînetüzzehrâ'nın inşasına başlandı (1 Muharrem 325).
- 1 Ağustos 939 Müslüman ordusu Simancas surları önünde Leon kuvvetlerine yenildi; III. Abdurrahman'ın bizzat komuta ettiği son sefer oldu.
- 15 Ekim 961 III. Abdurrahman Kurtuba'da öldü (2 Ramazan 350); hilâfet II. Hakem'e geçti.
- 2 Ekim 976 II. Hakem'in ölümünün ardından on bir-on iki yaşındaki II. Hişâm halife oldu.
- 1002 Hâcib Mansûr b. Ebû Âmir, Kastilya'ya yaptığı 52. seferden sonra Medînetüsâlim'de öldü (392/1002; kaynak yılı verir, gün yok).
- 17 Ocak 1009 Muhammed el-Mehdî Kurtuba Sarayı'na girip II. Hişâm'ı tahttan indirdi ve halife ilân etti; hilâfet fitne dönemine girdi.
- 8 Kasım 1009 Süleyman el-Müstaîn halife oldu; kısa sürede tahtın el değiştirmeleri başladı.
- 23 Temmuz 1010 Mehdî'nin öldürülmesinin ardından II. Hişâm yeniden tahta çıkarıldı.
- 1013 Süleyman el-Müstaîn ve taraftarları Kurtuba'ya girip II. Hişâm'ı yeniden tahttan indirdi; şehirde en az altmış âlim öldürüldü (403/1013; kaynak yılı verir, gün yok).
- 1031 Kurtuba ileri gelenleri hilâfeti ilga etti, Emevî sülâlesi sürgün edildi
İlgili maddeler
- 30 Ağustos 976 Hazrûn b. Fülfûl el-Mu'tez'i öldürdü; Midrârî hânedanı sona erdi, Sicilmâse Endülüs Emevîleri'ne bağlandı
- 20 Mart 991 Yıfrenî Yeddû Endülüs Emevîleri’ne itaati bırakıp Fas’ı ele geçirdi
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi — 'ENDÜLÜS' — https://islamansiklopedisi.org.tr/endulus
- 'ABDURRAHMAN I' — https://islamansiklopedisi.org.tr/abdurrahman-i
- 'ABDURRAHMAN III' — https://islamansiklopedisi.org.tr/abdurrahman-iii