Doğu Karahanlılar
1041 bölünmesinden sonra Balasagun, Kâşgar, Talas ve Fergana'da hüküm süren Karahanlı kolu; 1089'da Melikşah'ı metbû tanıdı, 1130'lardan itibaren Karahıtaylar'a tâbi oldu ve 1210'da Nayman Küçlük'ün Kâşgar'ı almasıyla sona erdi.
Kronoloji
- 1041 Karahanlılar'ın ikiye bölünmesiyle Doğu Karahanlı kolu Balasagun ve Kâşgar merkezli ayrı devlet oldu
- 1056 Doğu kolunun ilk hükümdarı Arslan Han Süleyman kardeşi Muhammed tarafından esir alındı.
- 1059 İbrâhim b. Muhammed, Yinal Tegin tarafından öldürüldü; Tuğrul Karahan Mahmud b. Yûsuf büyük hakan tahtına getirildi.
- 1075 Tuğrul Tegin Ömer iki ay sonra gücünü yitirdi; Tamgaç Buğra Han Ebû Ali Hasan Kâşgar'da iktidara geldi (1075-1102).
- 1089 Kâşgar hâkimi Buğra Kara Hakan Hasan Melikşah adına hutbe okutarak Selçuklu metbûluğunu tanıdı
- 1090 Melikşah Semerkant'ı yeniden aldı ve Kâşgar hâkimi Hasan'a Yâkub Tegin'in teslimi için baskı yaptı; Hasan sonunda teslim etti.
- 1128 Arslan Han Ahmed b. Hasan Balasagun-Hotan-Kâşgar bölgesine giren Karahıtay öncü kuvvetlerini yendi.
- 1210 Nayman Küçlük Kâşgar'ı ele geçirdi; Doğu Karahanlılar sona erdi
İlgili maddeler
- 1041 Karahanlı Devleti ikiye ayrıldı — Buhara ve Semerkant Batı, Kâşgar ve Balasagun Doğu Karahanlılar’da kaldı
- 17 Şubat 1059 İbrâhim b. Muhammed Yinal Tegin tarafından öldürüldü; Tuğrul Karahan Mahmud Doğu Karahanlılar'ın büyük kağanı oldu
- 1068 Doğu ve Batı Karahanlılar sınır antlaşması yaptı: batı sınırı Siriderya boyunca Hucend'e kadar, bütün Fergana Doğu Karahanlılar'a kaldı
- 1075 Tuğrul Tegin Ömer iki ay sonra iktidarı kaybetti; Kâşgar hâkimi Tamgaç Buğra Han Ebû Ali Hasan Doğu Karahanlılar'ın büyük kağanı oldu
- 16 Mart 1089 Kâşgar hâkimi Buğra Kara Hakan Hasan Melikşah adına hutbe okuttu; Batı ve Doğu Karahanlılar Selçuklu metbûluğunu tanıdı
- 25 Haziran 1210 Doğu Karahanlı son hükümdarı III. Muhammed Kâşgar yolunda öldürüldü; Küçlüğ Kâşgar'ı aldı, Doğu Karahanlılar sona erdi
- 25 Haziran 1210 Nayman Küçlüğ Han Kâşgar'ı ele geçirdi; Doğu Karahanlılar sona erdi
Kaynakça
- TDV: karahanlilar (KARAHANLILAR)