Denyanke (Denianke) Krallığı — Futa Toro
Tenguella'nın Songhay'a yenilmesinin ardından oğlu Koli'nin kurduğu Fulbe hanedanı; Sulayman Bal'ın cihadıyla Torodbe 1776'da devirdi, Futa Toro Almamyliği kuruldu.
Kronoloji
- 1512 Tenguella Songhay'a yenilince oğlu Koli Futa Toro'da Denyanke hanedanını kurdu (yıl künye başlangıcı).
- 1537 Koli Tenguella Bussa krallığıyla savaşta öldü; kardeşi Labba Tenguella tahta geçerek Denyanke hanedanı hükümdarlığını başlattı.
- 1549 Danki Muharebesi'nin ardından Celof İmparatorluğu çöktü; Denyanke bu boşluktan yararlanıp genişledi.
- 1669 Siré Saawa Laamu satigi oldu (1702'ye kadar); döneminde Char Bouba savaşı patlak verdi ve Denyanke arasında iç savaşa yol açtı.
- 1776 Süleyman Bal öncülüğünde Torodbe devrimi Denyanke krallığını devirip Futa Toro Almamlığı'nı kurdu.
Kaynakça
- B. Barry, 'Senegambia from the sixteenth to the eighteenth century', in UNESCO, General History of Africa V: Africa from the Sixteenth to the Eighteenth Century, ed. B. A. Ogot, 1992 (PDF, sahistory.org.za/archive) (pdf s.290, s.323) — ««In the 1490s the many companions of Koly or his son turned northwards and founded the Denyanke dynasty of Futa Toro in the Senegal valley.» / «the Torodo party put an end to several centuries of Deny»