Çubukoğulları (Harput)
Büyük Selçuklu komutanı Çubuk Bey'e Harput ve yöresinin iktâsıyla kurulan, Palu ve Çemişkezek'i kapsayan kısa ömürlü Türkmen beyliği; Artuklu Belek Gazi'nin Harput'u zaptıyla 30-35 yıl sonra sona erdi.
Kronoloji
- 1085 Meyyâfârikīn'ın zaptından sonra Fahrüddevle İbn Cehîr Harput ve havalisini Çubuk Bey'e iktâ etti (478/1085)
- 1086 Çubuk Bey, Harput'u Ermeni beyi Philaretos'tan aldı (muhtemelen 1086-87; İbnü'l-Esîr tarih vermez).
- 1104 Çubuk oğlu Muhammed, Doğu Anadolu'yu elinde tutan Sultan Muhammed Tapar'a bağlıydı.
- 1107 Muhammed, Kılıç Arslan'ın Musul seferine katıldı, sefer sırasında öteki Türkmen beyleriyle ordudan ayrıldı.
- 1112 Çubuk oğlu Muhammed öldü (505-506/1112).
- 1112 Belek, Muhammed'in ölümünden sonra Harput ve çevresi dışında topraklarını ele geçirip Palu'yu merkez yapan ayrı bir beylik kurdu.
- 1114 Harput emiri, şehri Malatya sultanı Tuğrul Arslan'a satmaya kalktı; Malatya kuvvetleri şehri almadı.
- 1119 Artuklu Belek Gazi Harput'u zaptederek Çubukoğulları Beyliği'ne son verdi (1119-1120 arası; kesin yıl bilinmiyor)
İlgili maddeler
- 1085 Çubuk Bey Harput'u fethederek Palu ve Çemişkezek çevresini içine alan Çubukoğulları Beyliği'ni kurdu
Kaynakça
- TDV: harput (HARPUT, 'muhtemelen 1085' ve '1110’lu yıllarda')
- TDV kemaliye (kısa anış)
- akademik: Gülay Öğün Bezer, 'Harput'ta Bir Türkmen Beyliği Çubukoğulları', TTK Belleten LXI/230 (1997), s. 67-92, https://belleten.gov.tr/tam-metin/2413/tur (tam metin okundu). TDV'de ayrı madde YOK: cubukogullari, cubuk, cubukoglu, cubukogullari-beyligi, cubukogullari-harput hepsi 302.