Çin Cumhuriyeti
Wuchang ayaklanmasıyla Qing hanedanı devrildi ve Çin Cumhuriyeti kuruldu; atlasın ufkunda (1923) ülke merkezî otoritesi zayıf, savaş ağalarının bölüştüğü bir dönemdedir. TDV kapsamı dışında (Doğu Asya), standart akademik kaynağa göre yazıldı. ⚠️ `cin` slug'ı TDV'de CİNLER maddesidir, Çin ülkesi değil. (1945 ufkundan sonra da sürdü — t: pencere ucu. İşgal altı yapılar: [[mancukuo]] · [[nanjing-wang-jingwei]].)
Kronoloji
- 10 Ekim 1911 Wuchang ayaklanması: Qing hanedanına karşı devrim başladı
- 12 Şubat 1912 Son imparator Puyi tahttan çekildi, Qing hanedanı sona erdi
- 1 Kasım 1912 Dış Moğolistan ve Tibet fiilî bağımsızlıklarını ilân etti
- 6 Haziran 1916 Yuan Shikai'nin ölümü: savaş ağaları dönemi başladı
- 18 Eylül 1931 Japonya Mançurya'yı işgal etti
- 7 Aralık 1949 İç savaşı kaybeden Çin Cumhuriyeti hükûmeti anakaradan çekilip Taipei'yi geçici başkent ilan etti.
- 25 Ekim 1971 BM'de Çin temsili Pekin'e geçti (2758 sayılı karar); Çin Cumhuriyeti BM'den çıktı.
- 15 Temmuz 1987 Tayvan'da yaklaşık 38 yıllık sıkıyönetim kaldırıldı.
- 23 Mart 1996 Lee Teng-hui, Çin tarihinin ilk doğrudan halk oyuyla seçilen cumhurbaşkanı oldu (yaklaşık %54).
- 18 Mart 2000 Chen Shui-bian seçimi kazandı; Kuomintang ilk kez iktidarı seçimle devretti.
İlgili maddeler
- 12 Şubat 1912 Çin Cumhuriyeti egemenliğine geçti — Leshou
- 12 Kasım 1933 Kaşgar'da Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti ilan edildi: Kaşgar Çin Cumhuriyeti'nden ayrıldı
- 21 Mart 1934 Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti Kaşgar'dan çekildi: Kaşgar Çin Cumhuriyeti yönetimine döndü
- 10 Ekim 1934 Çin Sovyet Cumhuriyeti Ruijin'i boşaltmaya başlar (Uzun Yürüyüş); Ruijin Çin Cumhuriyeti (Kuomintang) denetimine geçer
- 17 Ağustos 1945 Mancukuo sona erdi: Pu Yi tahttan çekildi, Sovyet Kızıl Ordusu Hsinking'i (Changchun) aldı ve bölge Çin Cumhuriyeti'ne iade edilecek biçimde Çin'e bağlandı
- 2 Eylül 1945 Japonya'nın genel teslimi: Kuril adaları Sovyet, Ogasawara ve Volkan adaları ABD, Hainan Çin Cumhuriyeti denetimine geçti
- 1 Ekim 1949 Çin Halk Cumhuriyeti ilan edilir; Pekin, Tiencin, Şanghay, Nanking ve ana kara Çin'i Çin Cumhuriyeti'nden Halk Cumhuriyeti'ne geçer
- 1 Mayıs 1950 Halk Kurtuluş Ordusu Hainan'ı tamamen ele geçirdi (Haikou 23 Nisan, ada 1 Mayıs 1950); Çin Cumhuriyeti adadan çekildi
Kaynakça
- bulunamadı — TDV'de müstakil maddesi yok, dayanak: standart akademik kaynak