Cebrîler (Benî Cebr)
XV-XVI. yüzyıllarda Lahsâ merkez olmak üzere doğu Arabistan'da hüküm süren hânedan; Basra körfezinin Arap kıyısını ve Bahreyn'i denetledi, Osmanlı'ya bağlı Müntefik reisi Râşid b. Megāmis tarafından tasfiye edildi. Mescidü'l-Cebrî ile Hufuf'taki Kasr-ı Ecved bugüne kalan eserleridir. (kaynak: TDV, madde: cebriler) ⚠️ 10 Ağustos 2026: `kaynak:` alanı 'bahreyn' → 'cebriler' düzeltildi — `cebriler` maddesi (Abdülkerim Özaydın) zengin, tek yazarlı ve asıl kaynak; `bahreyn` yalnız bir cümlede geçiyordu.
Kronoloji
- 1417 Seyf b. Zâmil, Cervânî hâkimiyetine son vererek hânedanı kurdu (820)
- 1507 Seyf'in kardeşi ve halefi Ecved b. Zâmil döneminde hanedan Basra körfezi kıyılarına genişledi; Bahreyn/Hürmüz'e saldıran Portekizliler'e şiddetle karşı koydu, aynı yıl ölünce yerine oğlu Mukrin geçti
- 1521 Emîr Mukrin'in ölümünün ardından Portekizliler, Cebrîler'in hâkimiyetindeki Basra körfezi sahillerini işgal etti
- 27 Temmuz 1521 Emîr Mukrin, Bahreyn'i ele geçirmiş Portekizliler'e karşı Mekke emîrinin desteğiyle kurduğu donanmayla savaştı; aldığı yaradan üç gün sonra öldü
- 1524 Müntefik reisi Râşid b. Megāmis Cebrî hâkimiyetine son verdi (931)