Büyük Lübnan Devleti (Fransız Mandası altında)
Gouraud'un 1 Eylül 1920'de Cebel-i Lübnan'a Beyrut, Trablus, Sayda ve Bekaa'yı ekleyerek ilan ettiği devlet; 23 Mayıs 1926 anayasasıyla Lübnan Cumhuriyeti'ne dönüştü. NOT: TDV 'Lübnan' maddesi ilanı 'Eylül 1921' verir (ihtilaf; Milletler Cemiyeti onayı Temmuz 1922 olduğundan 1921 tutarsız görünür) — ic_not'ta beyan edilmeli. Aynı polity 1926'dan sonra sürdüğü için alternatif: lubnan-cumhuriyeti.f geriye 1920-09-01'e genişletilsin ve bu künye açılmasın.
Kronoloji
- 1 Eylül 1920 Gouraud Büyük Lübnan Devleti'ni ilan eder (Cebel-i Lübnan + Beyrut, Trablus, Sayda, Bekaa)
- 24 Temmuz 1922 Milletler Cemiyeti Konseyi Fransa'nın Suriye ve Lübnan manda şartlarını onayladı (TDV 'Temmuz 1922' der); manda fiilen 1923'te yürürlüğe girdi.
- 29 Eylül 1923 Fransa-İtalya uzlaşması Milletler Cemiyeti Konseyi'nde bildirilince Suriye ve Lübnan Mandası yürürlüğe girdi; Fransa üç yıl içinde organik kanun hazırlamakla yükümlü oldu.
- 1925 Dürzî isyanı (Büyük Suriye İsyanı) Suriye'de patlayıp 1925'te Güney Lübnan'a sıçradı; Fransız yönetimi Lübnan sınırında 1927'ye dek sürecek çatışmalarla karşılaştı (gün yok).
- 1925 Sultan el-Atraş'ın kardeşi Zeyd komutasındaki isyancılar Kasım 1925'te Vâdî't-Teym'e girip Kevkeba'yı yağmaladı ve Raşeyya'yı kuşattı; Hıristiyan köylüler kaçtı (gün yok, yıl düzeyinde).
- 23 Mayıs 1926 Anayasa kabul edilir, Lübnan Cumhuriyeti ilan edilir (Charles Dabbas ilk cumhurbaşkanı)
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Lübnan' (islamansiklopedisi.org.tr/lubnan) — «Fransa Eylül 1921'de Büyük Lübnan Devleti'nin kurulduğunu ilân etti. / 23 Mayıs 1926'da anayasa kabul edilip Lübnan Cumhuriyeti ilân edildi.»