Bohtan Emirliği (Hükûmet-i Cezîre, Bedirhan Bey)
Azîzân ailesinden Bedirhan Bey'in başına geçtiği, Cizre merkezli Bohtan emirliği; Bedirhan 1830'lardan Cizre mütesellimi oldu, 1842'den sonra merkezle bozuştu, 1847 seferinde Orak kalesinde teslim olup Girit'e sürüldü; emirliklerin yerine Kürdistan eyaleti kuruldu.
Kronoloji
- 1821 Bedirhan Bey Hükûmet-i Cezîre'nin (Bohtan Emirliği) başına geçti [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1830 Bedirhan Bey Cizre mütesellimi tayin edildi [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1842 Cizre (ve Midyat) Diyarbekir'den ayrılıp Musul eyaletine bağlandı; Bedirhan'ın muhalefeti başladı [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1843 Bedirhan Bey Hakkâri'deki Nasturîler üzerine ilk seferini yaptı [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 17 Mayıs 1847 Anadolu Ordusu harekâtı başladı: Mirliva Emin Paşa birlikleri Diyarbakır'dan Cizre'ye sevk edildi
- 29 Haziran 1847 Orak kalesinde üç günlük kuşatmadan sonra Bedirhan Bey can ve mal güvencesiyle teslim oldu (Saydam/Doğan tarihi)
- 29 Temmuz 1847 Bedirhan Bey ailesine eman verilmesi şartıyla teslim oldu (TDV tarihi) — Bohtan Emirliği sona erdi
- 2 Aralık 1847 Kürdistan eyaleti kuruldu; Cizre, Bohtan ve Mardin kazaları birleştirilip kaymakamlığa bağlandı
Kaynakça
- TDV-KURTLER: '1821'de Hükûmet-i Cezîre'nin (Bohtan Emirliği) başına geçen Bedirhan Bey'
- 'Bir süre direnen Bedirhan Bey, 29 Temmuz 1847'de sarrafı Tomas Anton ile gönderdiği mektupta dile getirdiği "kendisiyle birlikte iyâl ve evlâd ü taallukātına re'y ve eman verilmesi" şartıyla teslim oldu.'