Bizans (Doğu Roma) İmparatorluğu
Osmanlı'nın doğduğu coğrafyanın asıl sahibi; 1204 sonrası küçülerek 1453'e kadar Osmanlı'nın ana rakibi oldu.
Kronoloji
- 13 Nisan 1204 IV. Haçlı Seferi İstanbul'u yağmaladı; Latin İmparatorluğu kuruldu, Bizans İznik/Trabzon/Epir'e bölündü
- 25 Temmuz 1261 VIII. Mihail Palaiologos İstanbul'u geri aldı; Palaiologos hanedanı başladı
- 27 Temmuz 1302 Koyunhisar'da Osmanlı'ya ilk yenilgi
- 6 Nisan 1326 Bursa Osmanlı'ya düştü
- 2 Mart 1331 İznik Osmanlı'ya düştü
- 1347 VI. İoannis Kantakuzenos - V. İoannis Palaiologos iç savaşı, Kara Ölüm salgınıyla üst üste
- 2 Mart 1354 Gelibolu depreminden yararlanan Osmanlılar Rumeli'ye ilk kez yerleşti
- 1373 V. İoannis, I. Murad'a vasal oldu, haraç ödemeye başladı
- 1394 Yıldırım Bayezid İstanbul'u sıkı kuşatma altına aldı (abluka ~1387'den beri; 1402'ye dek aralıklı)
- 10 Haziran 1422 II. Murad İstanbul'u kuşattı, kaldırdı
- 6 Temmuz 1439 Floransa Konsili'nde Katolik-Ortodoks birliği ilan edildi (Batı yardımı arayışı)
- 6 Ocak 1449 XI. Konstantinos Palaiologos son imparator oldu
- 29 Mayıs 1453 İstanbul'un fethi; Bizans İmparatorluğu sona erdi
- 30 Mayıs 1460 Mora Despotluğu (son Bizans artığı) Osmanlı'ya katıldı
- 15 Ağustos 1461 Trabzon Rum İmparatorluğu düştü — Bizans mirasının son parçası
İlgili maddeler
- MÖ 354 Sosyal Savaş sona erdi: Bizans, Khios, Rodos ve Kos İkinci Atina Birliği'nden ayrıldı
- 11 Mayıs 330 Konstantinopolis Bizans (Doğu Roma) başşehri olarak açıldı
- 451 Kalkedon Konsili: Dioskoros aforoz edildi; Kıptî (Mısır) kilisesi Bizans'tan ayrıldı
- 468 Attila'nın oğlu Dengizik Bizans'a yenilir ve İstanbul'da idam edilir
- 482 Kutrigurlar Utigurlar’a yenildi; 2000 aile Bizans’a sığındı
- 532 Bizans–Sâsânî 'Ebedî Barış' antlaşması onaylandı
- 534 Bizans Vandal Krallığı’nı yıktı: Tunus şehirleri Bizans’a geçti
- 534 Bizans Vandal Afrika’sını geri aldı: Kartaca yeniden Doğu Roma’nın eline geçti
- 1 Mayıs 540 Belisarios Ravenna'ya girdi; Vitiges teslim oldu: Ravenna Bizans'a geçti
- 547 İç Balkan (Niş, Belgrad, Vidin, Üsküp, Doclea…): ilk Slav akınları, Bizans hâkimiyeti beyanlı boşluğa döndü
- 550 Sabeiri Hunları Lazlar ve Alanlar’la birlikte Bizans tarafında ittifak yaptı
- 561 Bizans-Sâsânî barışı (Lazika savaşı sonrası); Gassânî ve Lahmîler de bağlandı
- 567 İstemi Yabgu Bizans'a elçi gönderdi; Orta Asya'dan İstanbul'a ilk elçilik
- 567 İstemi Yabgu Bizans'a elçi heyeti gönderdi: Göktürk–Bizans ittifakı
- 4 Eylül 569 Alboin Milano’ya girdi: Kuzey İtalya Bizans’ın elinden çıktı
- 582 Maurikios Ravenna Eksarhlığı’nı kurdu: İtalya’daki Bizans toprakları askerî bir valiye bağlandı
- 584 Bizans İtalyası'nda Ravenna Eksarhlığı kuruldu
- 591 Bizans Afrika Eksarhlığı kuruldu: Tunus şehirleri Eksarhlık’ta
- 591 Kafsa: Bizans Afrika Eksarhlığı’na bağlandı
- 591 Kartaca: Bizans Afrika'sında eksarhlık yönetimi ilk kez belgelendi (Eksark Gennadius)
- 610 Herakleios Bizans tahtına geçti; Mısır Phokas'a karşı Herakleios'u destekledi
- 628 Hz. Muhammed Bizans ve Sâsânî imparatorlarına ve çevre yöneticilerine İslâm'a davet mektupları gönderdi
- 628 Bizans Mısır'ı Sâsânîler'den geri aldı
- 1 Eylül 629 Mûte Savaşı: Müslüman ordusu Bizans ve Gassânî ordusuyla ilk büyük çarpışmaya girdi
- 5 Ocak 630 Tebük Seferi: Hz. Muhammed 30 bin kişilik orduyla Bizans sınırına yürüdü
- 635 Müslümanlar Beyrut’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 23 Ocak 635 Fihl Savaşı: Müslümanlar Bizans kuvvetlerine ağır kayıp verdirdi
- 1 Eylül 635 Halid b. Velîd Şam’ı aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 14 Şubat 636 Müslümanlar Hama’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 20 Ağustos 636 Yermük Savaşı: Müslümanlar Bizans ordusunu ezici yenilgiye uğrattı
- 2 Şubat 637 Müslümanlar Halep’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 2 Şubat 637 Müslümanlar Humus’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 2 Şubat 637 Müslümanlar Sayda’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 2 Şubat 637 Müslümanlar Tarsus’u aldı: Kilikya şehirlerinde Bizans hâkimiyeti sona erdi (Tarsus, Adana, Misis)
- 638 Müslümanlar Antakya’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 641 Bizans'ın Oderzo kenti Lombardlar'a geçti
- 22 Eylül 642 Müslümanlar Mısır’ı aldı (İskenderiye teslimi): Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 645 Varaz-Tiroç II Bizans’ça Ermenistan’ın başkan (presiding) prensi yapıldı
- 649 Müslümanlar Kıbrıs’ı aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi (ortak yönetim, beyanlı boşluk)
- 681 Esperih’in Bulgarları Bizans’ı yenip antlaşmaya zorladı
- 681 Bizans, Asparuh'un Slav-Bulgar Devleti'ni tanıdı ve vergi ödemeyi kabul etti
- 681 Aşağı Tuna ve Dobruca (Silistre, Tulça, Hırsova…): Slav-Bulgar Devleti kuruldu, Bizans hâkimiyeti beyanlı boşluğa döndü
- 698 Müslümanlar Kartaca’yı ve Bizans’ın Afrika’daki şehirlerini aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 698 Kartaca: Hassân b. Nu‘mân Kartaca’yı Bizans’tan kesin olarak aldı; Eksarhlık sona erdi
- 705 II. Iustinianos Hazar prensesiyle (Theodora) evlenip Bizans tahtına ikinci kez çıktı
- 717 Hazarlar İstanbul kuşatması sırasında Bizans’ın isteğiyle Kafkaslar’ı aşıp Azerbaycan’a girdi; geri püskürtüldü
- 751 Langobardlar Ravenna’yı aldı: Bizans Eksarhlığı sona erdi
- 25 Aralık 800 Karl papa tarafından Roma’da imparator tacı giydi; Bizans bunu tanımadı
- 806 Hârûnürreşîd büyük orduyla Bizans'a girdi: Herakleia, Iconium ve Tyana alındı
- 26 Temmuz 811 Krum Bizans ordusunu ezdi, İmparator I. Nikephoros öldü
- 814 Frank-Bizans antlaşması Venedik'in bağımsızlığını güvenceye aldı
- 826 Bizans donanma komutanı Euphemios Sicilya valisine isyan edip Ağlebîler'den yardım istedi
- 2 Nisan 827 Girit (Resmo): Ebû Hafs’ın Girit Emirliği kuruldu, Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 10 Temmuz 830 Me'mûn Bizans topraklarına girdi: Anadolu seferleri başladı
- 831 Kuzey Trakya (Filibe, Eski Zağra): Malamir Filibe'yi aldı, Bizans hâkimiyeti beyanlı boşluğa döndü
- 867 Ağlebî donanması Dubrovnik’i kuşattı; şehir Bizans donanmasıyla kurtuldu
- 18 Haziran 885 Bagratlı Aşot (I. Aşot) halife ve Bizans imparatorunca Ermenistan kralı tanındı
- 893 Ermeni kralı I. Smbat Bizans’la ittifakı yeniledi (VI. Leon’a elçi)
- 8 Eylül 927 Bizans-Bulgar barışı: Simeon’un oğlu Petar Bizans prensesiyle evlendi
- 934 Bizans Malatya’yı aldı
- 953 Seyfüddevle Bizans'tan Maraş'ı geri aldı
- 6 Mart 961 Bizans Girit'i geri aldı: Nikephoros Phokas Kandiye'yi zaptetti, Girit Emirliği sona erdi
- 6 Mart 961 Girit (Resmo): Bizans Girit’i geri aldı
- 7 Ocak 965 Hasan b. Ali Bizans'ı denizde ve karada yendi, Rametta kuşatmasında öldü
- 7 Ocak 965 Nikephoros Phokas Misis ve Tarsus'u aldı: Çukurova Bizans'a geçti
- 16 Ağustos 965 Tarsus Bizans’a teslim oldu: Kilikya Bizans hâkimiyetine girdi
- 967 Kiev Prensi Svyatoslav Balkan Bulgarları'nı Bizans adına yendi
- 28 Ekim 969 Antakya Bizans’ın eline geçti
- 971 Tzimiskes Preslav'ı alıp Bulgar çarını esir etti; Doğu Bulgaristan Bizans'a geçti
- 13 Nisan 971 Tzimiskes Büyük Preslav’ı fırtınayla aldı: Doğu Bulgaristan Bizans’a katıldı
- 972 Peçenek başbuğu Küre Bizans müttefiki olarak Svyatoslav'ı yenip öldürdü
- 9 Mart 992 Bizans Mervânîler'le on yıllık antlaşma imzalamak zorunda kaldı
- 1001 Sofya Bizans'a geçti; Vidin ve Üsküp kaleleri de düştü
- 1003 Vidin sekiz aylık kuşatmadan sonra Bizans’a teslim oldu
- 1014 II. Basileios Bulgar Devleti'ni yıkıp topraklarını Bizans'a kattı
- 1014 Belasitsa (Kleidion) yenilgisi: Samuil'in ordusu Bizans'a yok edildi
- 1018 Basileios II Ohri’ye girdi: Batı Bulgar başkenti Bizans’ın eline geçti
- 1018 Bulgar topraklarının tamamı Bizans’a katıldı: I. Bulgar Devleti sona erdi
- 1030 Mirdâsîler Azâz yakınında Bizans ordusunu yendi
- 1031 Bizans Urfa'ya yerleşti, Mervânî kuşatması sonuçsuz kaldı
- 1035 Peçenekler ilk kez Tuna'yı geçip Bizans topraklarını yağmaladı
- 1042 Stefan Vojislav Bar yakınında Bizans ordusunu yendi
- 1045 Ani (Ermeni Bagratlı) toprakları Bizans'a ilhak edildi
- 1046 Kutalmış Gence'yi kuşattı; Bizans ordusu yaklaşınca çekildi, II. Ali el-Leşkerî Bizans'a tâbi oldu
- 1048 İbrâhim Yinal Pasinler ovasında Bizans ordusunu yendi
- 1049 Turak komutasındaki Peçenekler Bizans ordusunu yenip Edirne'ye ulaştı
- 1057 Askerî darbe İsaakios Komnenos'u Bizans tahtına çıkardı
- 1064 Alparslan Bizans'a tâbi Arpaçayı kıyısındaki Ani'yi aldı ve Gürcü Kralı Bagrat'ı vergiye bağladı
- 1071 Robert Guiscard Bari'yi alır: Güney İtalya'da Bizans hâkimiyeti sona erer
- 1071 Galatia eyaletinde Malazgirt eşiği: Bizans zinciri sona erer (Konya, Yalvaç, Uluborlu, Eğirdir, Beyşehir)
- 1071 Galatia (Paflagonya) eyaletinde Malazgirt eşiği: Bizans zinciri sona erer (Çankırı)
- 1071 Brindisi Bizans'tan Normanlara geçti: Apulya Dükalığı
- 1071 Lecce Bizans'tan Normanlara geçti: Apulya Dükalığı
- 1071 Bari Normanlar’a düştü: Bizans İtalya’yı kaybetti
- 26 Ağustos 1071 Malazgirt Savaşı: Alparslan Bizans ordusunu yendi, IV. Romanos esir düştü
- 24 Eylül 1075 Celâlüddevle Menbic'i Bizans'tan geri aldı
- 1081 Süleyman Şah - Bizans barış antlaşması (Drakon Çayı sınırı)
- 1081 Robert Guiscard Bizans'a karşı Arnavutluk kıyısına çıkar
- 1082 Süleyman Şah Tarsus’u fethetti: Bizans dilimi sona erdi
- 1082 Bizans İmparatoru Alexios Komnenos Venedik'e Altın Bulla (krizobol) ile geniş ticaret ayrıcalıkları verdi
- 1083 Süleyman Şah Adana’yı fethetti: Kilikya’da Adana’nın Bizans dilimi sona erdi
- 1087 Peçenekler Macarlarla birleşip Bizans topraklarına girdi, Silistre yakınında Bizans'ı yendi
- 29 Nisan 1091 Levunion Muharebesi: Bizans ve Kıpçaklar Peçenek ordusunu yendi; Karadeniz kuzeyi bozkırı Kıpçak (Kuman) hâkimiyetine geçti
- 1092 Çaka Bey üç ay süren Bizans kuşatmasının ardından askerlerinin sağ çıkması şartıyla Midilli'yi Bizans'a bıraktı
- 19 Haziran 1097 I. Haçlı Seferi: İznik Bizans'a teslim edildi, başkent Konya'ya taşındı
- 19 Haziran 1097 İznik Haçlılara teslim oldu; Selçuklu merkezi Konya'ya çekildi, Bizans batı Anadolu'yu geri almaya başladı
- 19 Haziran 1097 İznik Bizans'a teslim edildi
- 23 Haziran 1101 Haçlılar ile İmparator Aleksios Komnenos arasındaki anlaşma uyarınca Ankara Bizans'a bırakıldı
- 1108 Bohemund, Antakya için Bizans imparatoruna vasallık yemini etmek zorunda kaldı
- 1132 Emîr Gazi, Bizans İmparatoru Ioannes Komnenos'un işgal ettiği Kastamonu yöresini geri aldı
- 1135 Bizans Dânişmendli Kastamonu ve Çankırı'yı işgal etti, Melik Muhammed geri aldı
- 1137 II. Ioannes Kilikya’yı Bizans hâkimiyetine soktu: Misis (Mopsuestia) alındı
- 1138 Raimond de Poitiers, İoannes Komnenos'un seferi sonunda Bizans üstünlüğünü kabul etti
- 29 Nisan 1138 Bizans İmparatoru Ioannes Komnenos Şeyzer'i kuşattı
- 1146 Bizans İmparatoru Manuel'in Konya seferinin püskürtülmesi
- 1147 Sicilya Krallığı Bizans'tan Korfu'yu alır
- 1151 Urfa kontluğunun Bizans'a satılan son toprakları Türkler arasında paylaşıldı
- 1154 Macar vasalı Ban Borić Bosna'ya atandı, Bizans'a karşı savaştı
- 1162 Bizans destekli Dânişmendli Yağıbasan II. Kılıcarslan'ı yendi
- 1168 Manuel Komnenos Dalmaçya’yı Bizans’a kattı
- 1172 Bizans müdahalesiyle Stefan Nemanja Manuel Komnenos'a vasal oldu
- 1172 Manuel Nemanja’yı yenip İstanbul’a götürdü: Sırplar Bizans üstünlüğünü kabul etti
- 17 Eylül 1176 II. Kılıçarslan, Myriokephalon'da Bizans'ı yendi
- 1180 Ban Kulin Bosna'da iktidara geldi; Bizans vesayeti sona erdi
- 28 Mayıs 1180 II. Kılıcarslan Dorylaion (Eskişehir) ve Kütahya'yı Bizans'tan aldı
- 28 Mayıs 1180 II. Kılıcarslan Uluborlu, Kütahya ve Dorylaion (Eskişehir) yöresini Bizans'tan aldı
- 1183 Nemanja Macaristan'la ittifakla Bizans topraklarına saldırdı
- 1185 Asen kardeşler Bizans'a isyan etti — İkinci Bulgar İmparatorluğu kuruldu
- 1187 Bizans barışla İkinci Bulgar Devleti'ni tanıdı; I. Asen başa geçti
- 1197 Peçeneklerin Bizans topraklarına son akını
- 1204 Bizans'ın paylaşılmasıyla Dubrovnik üzerinde Venedik hâkimiyeti güçlendi
- 1204 Romanya'nın Bölüşümü (Partitio Romaniae): Latinler Bizans topraklarını paylaştı
- 15 Nisan 1205 Edirne Savaşı: Latin ordusu Bizans-Bulgar kuvvetlerine yenildi
- 1 Haziran 1211 Alaşehir yakınında Bizans ordusuyla yapılan savaşta I. Keyhusrev öldü; Bizans ordusu da ağır kayıp verdi
- 1261 Nymphaeum Antlaşması: Cenova Bizans'tan Karadeniz'e ve Doğu Akdeniz'e ticaret ayrıcalığı aldı
- 13 Mart 1261 Nymphaion Antlaşması: Cenova, Bizans’a İstanbul’un geri alınması için donanma sözü verdi
- 25 Temmuz 1261 İznik birlikleri İstanbul'a girdi — Bizans İmparatorluğu yeniden kuruldu
- 1262 II. Keykâvus'un Bizans'a sığınması ve Dobruca'ya Türkmen yerleşimi
- 1262 Bizans donanmasının Kikladlar'a saldırısı
- 1262 Bizans Mora’nın güneyini geri aldı: Monemvasia, Mistra, Maina ve Geraki
- 1262 II. Keykâvus askerleri ve Türkmenlerle birlikte Bizans'a, VIII. Mikhail'e sığındı; Dobruca'ya yerleştirilen Türkmenler arasında Sarı Saltuk da vardı
- 1265 VIII. Mihail Yanya'yı alarak Epir'e Bizans üstünlüğünü tanıttı
- 1265 VIII. Mikhail Epiros’a Bizans üstünlüğünü kabul ettirdi (Yanya)
- 1274 Lyon Konsili: Bizans kiliselerin birleşmesini ve papanın üstünlüğünü kabul etti
- 6 Temmuz 1274 II. Lyon Konsili: Bizans Papa'nın üstünlüğünü kabul etti
- 1275 Atina'da Frank hukuku (Assises de Romanie) ile Bizans örfünün yan yana yürümesi
- 3 Temmuz 1281 Orvieto Antlaşması: Anjou, Venedik ve Latin İmparatoru Philippe Bizans’a karşı ittifak kurdu
- 1282 Sırp Kralı II. Milutin Üsküp'ü Bizans'tan aldı ve devletinin merkezi yaptı
- 1284 Bizans, Anjou'dan Kruja'yı (Akçahisar), Draç'ı ve Avlonya'yı geri aldı
- 20 Mart 1284 Bilecik ilk kez anılır — Bizans ile sınır Bilecik'te başlıyordu
- 27 Temmuz 1302 Koyunhisar (Bapheus) Savaşı — Bizans ordusuna karşı ilk büyük zafer
- 1 Eylül 1303 Katalan Kumpanyası'nın Bizans hizmetine girmesi
- 1 Eylül 1303 Katalan Kumpanyası Bizans hizmetine girdi — Anadolu seferinin başlangıcı
- 1305 Bizans ile evlilik ittifakı — Andronikos'un kızıyla nikâh
- 1318 Yanya yeniden Bizans'a bağlandı, özerkliğini korudu
- 1318 Yanya yeniden Bizans İmparatorluğu'na katıldı
- 1328 Bizans İmparatoru III. Andronikos Biga'da Karesioğlu Demirhan Bey ile saldırmazlık anlaşması yaptı
- 1329 Sakız'ın Zaccaria'dan alınıp Bizans'a bağlanması
- 1330 Velbujd'un ardından İştip ve Köprülü (Veles) Bizans'tan Sırp Krallığı'na geçti
- 1 Ağustos 1333 Bizans'ın haraca bağlanması — İzmit kuşatması ve antlaşma
- 1334 Stefan Duşan Ohri ve Ustrumca'yı Bizans'tan aldı
- 1334 Marmara'nın güneyindeki Bizans kasabalarının alınışı — Mihaliç, Kirmasti, Gölyazı
- 1343 Berat Bizans'tan Sırp eline geçti — Stefan Duşan'ın Arnavutluk fethi
- 1345 Stefan Duşan Berat, Avlonya ve Kanina'yı Bizans'tan aldı
- 1 Haziran 1346 Orhan Gazi – Teodora evliliği: Bizans ittifakı
- 1 Mayıs 1349 Bizans ile Galata savaşı — gümrük gelirinin zorla alınması
- 13 Şubat 1352 Boğaz Savaşı — Venedik-Bizans-Aragon ittifakına karşı direniş
- 1369 Edirne Osmanlı başşehri oldu — Bizans kuşatıldı
- 1 Kasım 1371 Selanik despotu Manuel, Serez ve Drama bölgesini Bizans idaresine aldı
- 1372 Bizans İmparatorluğu Osmanlı'nın haraçgüzârı oldu
- 1373 Bizans Osmanlı'ya tâbi oldu — haraç ve asker yükümlülüğü
- 1 Mayıs 1373 Vasal Bizans: V. Yoannis I. Murad'ın ordusunda (1371 Çirmen zaferinin sonucu)
- 15 Mayıs 1373 Savcı Bey isyanı — şehzade ile Bizans veliahdinin ortak başkaldırısı
- 28 Temmuz 1402 Ankara Savaşı — Bizans'a yarım asır ömür
- 1 Şubat 1403 Gelibolu Antlaşması: Misivri'ye kadar Karadeniz kıyısı Bizans'a bırakıldı
- 1 Haziran 1403 Süleyman Çelebi – Bizans antlaşması: Selanik'in iadesi
- 15 Haziran 1403 Gelibolu Antlaşması — Bizans'a tavizler
- 5 Temmuz 1413 Çelebi Mehmed birliği sağladı — Bizans'ın kazandığı alan daraldı
- 25 Haziran 1421 II. Murad tahta çıktı — Bizans 'şehzade kozu'nu oynadı
- 1423 Selânik'in Bizans'tan devralınması
- 22 Şubat 1424 II. Murad ile Bizans barışı — Bizans yeniden haraç ödemeyi kabul etti
- 1 Mayıs 1428 Mistra Mora'nın merkezi oldu — son Bizans canlanması
- 18 Aralık 1439 Bessarion kardinal oldu — Bizans bilgisi Batı'ya taşındı
- 1451 Bizans 'Orhan kozu'nu oynadı — genç sultan tehdit edildi
- 29 Mayıs 1453 İstanbul'un fethi — Bizans İmparatorluğu sona erdi
- 29 Mayıs 1453 İstanbul'un fethi: Bizans İmparatorluğu sona erer, Kuzey Sporad adaları Venedik'e sığınır
- 29 Mayıs 1460 Mora Despotluğu'nun sonu: Mistra II. Mehmed'e teslim olur, Bizans'ın Mora'daki son hâkimiyeti biter