Batav Cumhuriyeti / Holland Krallığı
Fransız himayesinde kurulan Batav Cumhuriyeti (1795), Haziran 1806'dan Louis Bonaparte'ın Holland Krallığı; 9 Temmuz 1810'da Fransa'ya ilhak edildi. hollanda künyesi (1581-1923) bu dönemi de taşır; bu künye yalnız kronoloji içindir, harita rengi verilmedi.
Kronoloji
- 19 Ocak 1795 Amsterdam'da özgürlük ilanı; Fransız desteğiyle Batav Cumhuriyeti başladı.
- 16 Mayıs 1795 Lahey Antlaşması: Fransa ile ittifak, ağır savaş tazminatı ve 25.000 kişilik Fransız işgal ordusu kabul edilir.
- 1 Mart 1796 Ulusal Meclis (Nationale Vergadering) Lahey'de toplanır.
- 8 Ağustos 1797 Taslak anayasa referandumda ezici çoğunlukla reddedilir (108.761'e karşı 27.995).
- 11 Ekim 1797 Camperdown Deniz Muharebesi: Amiral de Winter komutasındaki Batav filosu Amiral Duncan'ın İngiliz filosuna yenilir; 11 gemi esir düşer.
- 22 Ocak 1798 Daendels ve Fransız elçisinin desteğiyle radikal ünitaristlerin darbesi: eyalet özerkliği kaldırılır, Uitvoerend Bewind iktidara gelir.
- 23 Nisan 1798 Batav Halkının Anayasası (Staatsregeling) referandumda kabul edilir (153.913 evet, 11.587 hayır).
- 12 Haziran 1798 Daendels'in ikinci darbesi: Vreede ve Fijnje'nin radikal yürütmesi düşürülür.
- 30 Ağustos 1799 Anglo-Rus Hollanda çıkarması sırasında Vlieter olayı: Texel'deki Batav filosu isyan sonrası Amiral Mitchell'in filosuna teslim olur.
- 16 Ekim 1801 Yeni Grondwet yürürlüğe girer; on iki üyeli Staatsbewind yasama, antlaşma, maliye ve ordu yetkilerini toplar (devlet adı Batav Commonwealth'i olur).
- 25 Mart 1802 Amiens Antlaşması: Britanya, Fransa, İspanya ve Batav Cumhuriyeti arasında barış; Seylan Britanya'da kalır, Ümit Burnu Hollanda'ya iade edilmek üzere kararlaştırılır (bazı kaynaklar imza gününü 27 Mart verir).
- 29 Nisan 1805 Rutger Jan Schimmelpenninck Raadpensionaris olarak tek kişilik yönetimi devralır (Napolyon'un düzenlemesi; Haziran 1806'ya dek).
- 5 Haziran 1806 Cumhuriyet kaldırıldı; Napolyon'un kardeşi Louis Bonaparte'ın Holland Krallığı ilan edildi.
- 9 Temmuz 1810 Rambouillet Kararnamesi: Holland Krallığı Fransa'ya ilhak edildi.
Kaynakça
- parlement.com 'Koninkrijk Holland 1806-1810' (Parlementair Documentatie Centrum, Leiden Univ.)
- Huygens Instituut, Bataafs-Franse tijd (resources.huygens.knaw.nl/bataafsfransetijd/Inleiding/Perioden_karakter) — «op 9 juli 1810 wordt bij het Decreet van Rambouillet Holland ingelijfd bij Frankrijk. | benoemt hij in 1806 zijn broer Lodewijk tot koning.»