Bahreyn (Âl Halîfe Şeyhliği)
Utûb kabilesinden Âl Halîfe ailesinin 1783'te ele geçirdiği ada şeyhliği; statüsü Osmanlı ile İngiltere arasında uzun süre tartışmalı kaldı, 1913'te Osmanlı iddiasından vazgeçti. (kaynak: TDV, madde: bahreyn) (1945 ufkundan sonra da sürdü — t: pencere ucu.)
Kronoloji
- 1783 Utûb kabilesinden Âl Halîfe ailesi Bahreyn'e egemen oldu
- 21 Mayıs 1861 İngiltere ile köle ticaretinin yasaklanması antlaşması imzalandı
- 1870 Bağdat valisi Bahreyn'i Osmanlı toprağı ilan etti, iddia tartışmalı kaldı
- 29 Temmuz 1913 Osmanlı, Hakkı Paşa-Grey antlaşmasıyla Bahreyn iddiasından vazgeçti
- 11 Mayıs 1970 BM Güvenlik Konseyi, halkın bağımsız Bahreyn istediği yönündeki Winspeare-Guicciardi tespitini onayladı (Karar 278); İran iddiayı bıraktı.
- 15 Ağustos 1971 Bahreyn, İngiltere ile bağlarını kesip resmen Bahreyn Devleti olarak bağımsız oldu.
- 1 Şubat 2001 Ulusal Eylem Şartı halk oylamasında %98,4 onay aldı (gün bulunamadı, Şubat 2001).
- 14 Şubat 2002 Kral Hamad yeni anayasayı yayımladı; Bahreyn Krallığı oldu.
- 14 Şubat 2011 Bahreyn ayaklanması başladı; Mart'ta Suudi birlikleri geçitten girdi, ayaklanma bastırıldı.
İlgili maddeler
- 899 Ebû Saîd el-Cennâbî önderliğindeki Karmatîler Katîf'i ve Bahreyn bölgesini zaptetti
- 923 Ebû Tâhir el-Cennâbî Bahreyn Karmatîleri'nin başına geçip Irak'a saldırıları başlattı
- 930 Karmatîler hac mevsiminde Mekke'ye baskın yaptı; Hacerülesved Bahreyn'deki Hecer'e götürüldü
- 12 Ocak 930 Karmatîler Mekke'yi işgal edip Hacerülesved'i Ahsâ'ya (Lahsâ) götürdü; Bahreyn Karmatî Devleti Lahsâ'nın sahibi olarak ilk tarihli tanıklıkta
- 24 Ocak 931 Ebû Tâhir, Bahreyn'in idaresini mehdî diye tanıttığı İranlı'ya devretti; yeni mehdî seksen gün sonra öldürüldü
- 24 Mayıs 985 Bahreyn Karmatîleri Basra'dan iki yıl sonra Kûfe'yi işgal etti; Büveyhîler karşısında tutunamayıp çekildiler
- 1067 Karmatîler yerel isyanlarla Bahreyn adasını, ardından Katîf'i kaybetti
- 1236 Fars Atabegi Ebû Bekir Uvâl'i (Bahreyn) aldı; Uyûnî emirliği sona erdi
- 1417 Bahreyn adalarının Cebrîler'in eline geçmesi
- 1521 Portekiz'in Bahreyn'i alışı — Cebrî hâkimiyetinin sonu
- 1559 Osmanlı'nın Bahreyn seferi — körfezde Portekiz'e karşı son büyük hamle
- 1602 Bahreyn'in Portekiz nüfuzundan alınması
- 1602 Safevîler'in Bahreyn'i Portekiz'den alması
- 1717 Ummanlılar'ın Bahreyn'i istilâsı — Safevî hâkimiyetinin sonu
- 1753 Bahreyn'in Bûşehr'deki Âl-i Mezkûr idaresine geçmesi
- 1783 Âl-i Halîfe'nin Bahreyn'i fethi — bugüne kadar süren hanedanın kuruluşu
- 21 Mayıs 1861 Bahreyn'in İngiltere ile antlaşması — körfezde himaye düzenine giriş
- 1868 Katar'da Âl-i Sânî öne çıktı — İngiliz müdahalesi ve Bahreyn'e vergi
- 1932 Bahreyn'de ticarî petrol bulundu
- 1937 Bahreyn-Katar Zübare anlaşmazlığı
- 1939 İngiltere Hawar Adaları'nın Bahreyn'e ait olduğuna hükmetti