Bağdat Memlükleri (Eyüplü–Kölemen Hanedanı)
Gürcü asıllı Hasan Paşa'nın 1704'te Bağdat valiliğine atanmasıyla başlayan; oğlu Ahmed Paşa (ö. 1747) ve kölemen valiler Büyük Süleyman Paşa (1749 atanma, ö. 8 Ağustos 1802), Said ve Dâvud Paşa (Şubat 1817-) ile fiilen özerk yönetilen Osmanlı Bağdat eyaleti. Ali Rıza Paşa'nın Eylül 1831'de Bağdat'a girmesiyle sona erdi (gün yok; f yalnız yıl, t ay hassasiyetli).
Kronoloji
- 1704 Gürcü asıllı Hasan Paşa Bağdat valiliğine atanır; Memlük hanedanı başlar (yalnız yıl).
- 20 Temmuz 1733 Ahmed Paşa valiliğinde Topal Osman Paşa Nâdir Şah'ı yener, Bağdat kuşatması kalkar.
- 1747 Ahmed Paşa ölür (yalnız yıl).
- 1749 Süleyman Paşa (Büyük) Bağdat'ta yönetime gelir (yalnız yıl; 1779'da eyalet valiliğine atanır).
- 8 Ağustos 1802 Büyük Süleyman Paşa ölür.
- 1813 Merkez hükümet Said Paşa'nın Bağdat, Basra ve Şehrizor'daki Kölemen idaresini kabul eder (yalnız yıl).
- 1817 Dâvud Paşa Said Paşa'yı öldürtüp Bağdat valiliğini ele geçirir, vezirlik rütbesiyle atanır (kaynakta yalnız Şubat 1817).
- 1831 Ali Rıza Paşa'nın kuvvetleri Bağdat'a girip Dâvud Paşa'yı teslim alır; Kölemen yönetimi biter (kaynakta yalnız Eylül 1831).
Kaynakça
- TDV İslâm Ans. 'Bağdat' https://islamansiklopedisi.org.tr/bagdat (Hasan Paşa 1704, Ahmed Paşa ö.1747, Süleyman Paşa 1749, ö. 8.8.1802)
- 'Dâvud Paşa, Kölemen' https://islamansiklopedisi.org.tr/davud-pasa-kolemen (Şubat 1817, Eylül 1831)
- 'Ahmed Paşa' https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-pasa