Bâdüsbânîler (Rûyân üstândârları)
Sâsânî Taberistan valisinin soyundan Rûyân (batı Taberistan) hânedanı; Büveyhî, Selçuklu, Harizmşah ve Moğol tâbiiyetinde Safevîlere dek yaşadı.
Kronoloji
- 665 Bâdüsbânî hânedanı Taberistan'da kuruldu (TDV başlığı: 665-1598)
- 723 Bâdüsbânî hânedanı Taberistan'da hüküm sürüyordu (ilk tarihli tanıklık)
- 17 Şubat 864 Aleviyye hânedanının kurucusu Hasan el-Alevî Taberistan'ı istilâ etti (250/864).
- 11 Ocak 900 Sâmânîler, Muhammed b. Zeyd el-Alevî'nin öldürülmesinden sonra Taberistan'a hâkim oldu (287/900).
- 914 Nâsır-Lilhak Hasan el-Utrûş Sâmânîler'i yenerek Taberistan'ı denetimine aldı (301/914).
- 9 Şubat 1158 Şehrîveş öldü; yerine kardeşi Keykâvus geçti (553/1158).
- 1213 Zerrînkemer b. Cüstan öldü; yerine oğlu Bîsütûn geçti.
- 1223 Çocuk yaştaki Fahrüddevle Nâmâver Bâdüsbânî tahtına geçti
- 1302 Fahrüddevle Şah Gazi öldü; yerine kardeşi Keyhusrev geçti (1302-1313).
- 1381 Adudüddevle Kubâd bir savaşta öldü.
- 1393 Timur Taberistan'a hâkim olunca Keyûmers b. Bîsütûn'u Nur Kalesi'ni idareyle görevlendirdi.
- 21 Ocak 1453 Keyûmers b. Bîsütûn elli yıllık saltanattan sonra öldü (857/1453).
- 1598 Safevî Şahı I. Abbas Bâdüsbânîler'in Kucur ve Nur kollarının hâkimiyetine son verdi.
Kaynakça
- TDV: badusbaniler (BÂDÜSBÂNÎLER)