Bâbân Emirliği (Babanzâdeler)
Şehrizor-Süleymaniye yöresinde, Osmanlı'ya bağlı ocaklık/yurtluk statüsünde Kürt emirliği; Bağdat valisinin teklifiyle atanan Bâbân beyleri 1784'te Süleymaniye'yi kurup merkez yaptı, emirliğe 1850'de son verildi.
Kronoloji
- 1669 Karaçulan sancağı ihdas edilip Bâbânlı Süleyman Paşa'ya verildi [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1694 I. Süleyman-ı Bâbân Erdelân'ın bazı bölgelerini alıp Osmanlı'ya bağladı; Şehrizor ocaklık-yurtluk olarak Bâbânlara verildi [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1703 Bâbânlı Süleyman Paşa Edirne'de öldü [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1716 Kerkük'ü almak isteyen Bekir Beg Osmanlı ile karşı karşıya gelip öldürüldü [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1721 Beş yıllık boşluktan sonra Hane Paşa Osmanlı ile uzlaşarak Bâbân topraklarının yönetimini geri aldı [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1784 İbrâhim Bey (Paşa) Mâlikkendi yerinde Süleymaniye'yi kurup Bâbân sancağının merkezi yaptı [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1813 Abdurrahman Paşa öldü; yerine oğlu II. Mahmud Paşa geçti [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1821 Süleymaniye İranlılarca işgal edildi [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1842 Süleymaniye ikinci kez İranlılarca işgal edildi [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1847 Ahmed Paşa Koy'da yenildi; Abdullah Paşa Süleymaniye'ye artık emir değil kaymakam unvanıyla atandı [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
- 1850 Bâbân Emirliği'ne Osmanlı güçlerince son verildi [yalnız yıl teyitli; gün teyitsiz]
Kaynakça
- TDV-SULEY: 'Bu aile, XVII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren İran sınırındaki Baban sancağını ocaklık olarak yönetmiş', 'merkezi Karacuvalan olan sancağın beyleri Bağdat valisinin teklifiyle tayin edilmiştir', 'Baban Emirliği'ne 1850'de son verilince'. ALTAN2023 s.4: 'Süleyman Paşa'ya 1669'da Karaçulan sancağı ihdas edilerek verilmişse de kendisi İran'a kaçmıştır.' TDV-KURTLER: 'Bâbân Beyliği'nin 1850'de Osmanlı güçleri tarafından ortadan kaldırılması'.