Atina (bagimsiz demokratik polis)
Kleisthenes reformlariyla (c. MO 508) demokrasiye gecen Atina; Khaironeia'da (MO 338) Makedonya'ya yenilerek Yunan bagimsizliginin sonuna kadar (Livius) kunye; sonraki sinirli ozerklik kapsam disi. f yaklasik (MO 508 - MO 338).
Kronoloji
- MÖ 507 Kleisthenes reformları Atina'da demokrasiyi kurar (yaklaşık MÖ 508).
- MÖ 489 Miltiades komutasında Atina Marathon'da Pers işgal ordusunu yener (MÖ 490).
- MÖ 479 Salamis deniz savaşı: Yunan ittifakı Pers donanmasını yener (MÖ 480).
- MÖ 410 Atina'da oligarşik darbe demokrasiyi kısa süre devirir; hemen geri gelir (MÖ 411).
- MÖ 403 Peloponnesos Savaşı Atina'nın tam yenilgisiyle biter (MÖ 404); Otuz Tiran dönemi başlar.
- MÖ 402 Otuz Tiran devrilir, demokrasi geri gelir (MÖ 403).
- MÖ 337 Khaironeia'da (MÖ 338) Makedonya'ya yenilen Atina bağımsızlığını yitirir.
İlgili maddeler
- MÖ 507 Kleisthenes reformu: Atina demokrasisinin kurumsal temeli atıldı
- MÖ 504 Korint'in çekilmesiyle Peloponnes Birliği'nin Atina seferi dağıldı
- MÖ 489 Marathon: Atina Pers akınını durdurdu
- MÖ 479 Kserkses Hellespontos'u aştı; Thermopylai ve Atina'nın alınışı
- MÖ 477 Delos Birliği kuruldu: Atina başkanlığında Ege ittifakı
- MÖ 459 İnaros'un isyanı: Atina destekli Mısır ayaklanması Memphis'te Persleri sıkıştırdı, 454'te Prosopitis'te çöktü
- MÖ 453 Birlik hazinesi Delos'tan Atina'ya taşındı
- MÖ 445 Otuz Yıl Barışı: Atina kara imparatorluğunu (Boiotia, Megara, Akhaia) yitirdi
- MÖ 432 Sybota: Korint–Korkyra savaşı Atina'yı müdahaleye çekti
- MÖ 430 Peloponnes Savaşı başladı: Peloponnes Birliği Atina'ya karşı seferber oldu
- MÖ 412 Sicilya seferi felaketle bitti: Atina ordusu Sirakuza önünde yok oldu
- MÖ 404 Aigospotamoi: Atina filosu yok edildi; Delos Birliği çöküşün eşiğine geldi
- MÖ 403 Atina Sparta'ya teslim oldu; Atina deniz imparatorluğu ve Delos Birliği sona erdi
- MÖ 376 İkinci Atina Birliği kuruldu (Aristoteles kararnamesi)
- MÖ 356 Philippos Amphipolis'i Atina'dan aldı
- MÖ 354 Sosyal Savaş sona erdi: Bizans, Khios, Rodos ve Kos İkinci Atina Birliği'nden ayrıldı
- MÖ 337 Khaironeia: Philippos Atina ve Teb ordusunu yenerek Yunanistan'ın denetimini aldı
- 5 Eylül MÖ 321 Krannon: Lamia Savaşı kaybedildi; Atina'ya Makedon garnizonu girdi, demokrasi askıya alındı
- MÖ 85 Atina: Roma Cumhuriyeti dönemi başlar
- 1 Mart MÖ 85 Sulla Atina’yı aldı: şehir Roma Cumhuriyeti hâkimiyetine girdi
- 17 Ocak 395 Atina Theodosius’un ölümüyle Doğu Roma (Arcadius) payına düştü
- 1204 Otto de la Roche'un Atina beyi olması — dukalığın kuruluşu
- 1204 Atina Haçlılar’ın eline geçti: Othon de la Roche Atina lordu oldu
- 1240 Atina ve Tebai'de Fransızca'nın idare dili olması
- 1 Mayıs 1258 Karydi Dağı Savaşı — Atina'nın Ahaya'ya karşı zaferi
- 1275 Atina'da Frank hukuku (Assises de Romanie) ile Bizans örfünün yan yana yürümesi
- 15 Mart 1311 Katalanlar Atina Düklüğü'nü ele geçirdi
- 1318 Atina'da Batı Avrupa ticaret kolonilerinin yerleşmesi
- 1370 Katalan idaresinde Atina için imtiyaz fermanları (Capitula Athenarum)
- 1380 Latin Atina'sında nüfusun ve şehrin küçülmesi
- 2 Mayıs 1388 Nerio Acciaiuoli'nin Atina'yı alması — Floransa devrinin başlaması
- 1395 Venedik'in Atina'yı geçici olarak yönetmeye başlaması
- 1402 Antonio I Acciaiuoli'nin Atina'yı Venedik'ten geri alması
- 1436 Ciriaco d'Ancona'nın Atina'yı gezip antik yapıları kaydetmesi
- 4 Haziran 1456 Turahanoğlu Ömer Bey'in Atina'yı alması
- 4 Haziran 1458 Akropolis'in teslimi — Atina Dukalığı'nın sonu
- 1 Ağustos 1458 Fâtih'in Atina'yı ziyareti ve şehre imtiyaz vermesi
- 1466 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda Venedikliler Osmanlı hâkimiyetindeki Atina'yı yağmaladı
- 26 Eylül 1687 Atina'nın alınması ve Parthenon'un patlaması
- 26 Eylül 1687 Atina'nın kaybı ve Parthenon patlaması
- 8 Nisan 1688 Atina'nın geri alınışı — Venedik'in çekilişi
- 5 Haziran 1827 Atina Akropolü teslim alındı
- 12 Nisan 1833 Atina'nın yeni Yunan devletine bırakılması (Bavyera birliklerinin Akropolis'i teslim aldığı gün)
- 18 Eylül 1834 Atina'nın başkent ilan edilmesi
- 3 Mayıs 1837 Atina Üniversitesi'nin kuruluşu
- 6 Nisan 1896 İlk modern Olimpiyat Oyunları'nın Atina'da açılması
- 1 Kasım 1913 Bozcaada ve İmroz'un geri alınışı — Atina Antlaşması
- 14 Kasım 1913 Atina Antlaşması — Yunanistan'la barış; Selanik ve Yanya'nın devri, Girit'ten feragatin teyidi
- 14 Kasım 1913 Atina Antlaşması: Yunanistan ile barış ve Selanik-Yanya'nın devri
- 27 Nisan 1941 Alman birlikleri Atina'ya girdi
- 12 Ekim 1944 Atina Alman işgalinden kurtuldu
- 18 Ekim 1944 Papandreu hükümeti Atina'ya döndü, Akropolis'e bayrak çekildi
Kaynakça
- f: Treccani 'Atene' (treccani.it/enciclopedia/atene/): «Clistene, che varò una nuova costituzione (508 a.C.)»
- Aristoteles, Athenaion Politeia 20-22 (arkhon Isagoras MÖ 508/7). t: Treccani aynı sayfa: «nel 337 furono sottomesse da Filippo II e Alessandro» (MÖ 337 = -0336)
- Khaironeia MÖ 338 (Diodoros 16.86
- Plutarkhos Demosthenes 20).