Astarhan (Ejderhan) Hanlığı
Altın Orda'nın dağılmasıyla Kasım Han'ın kurduğu, Hazar'ın kuzey kıyısındaki hanlık; Kırım-Osmanlı nüfuz mücadelesinin ardından IV. İvan tarafından ilhak edildi. ⚠️ VERİ DEVLET (7 Ağustos 2026): `yerlesimler_ek22.js`de bu künye "astrahan-hanligi kimliği (1466-1556) yok" diye işaretlenmiş — YANLIŞ, künye zaten burada f/t BİREBİR aynı, TDV'nin kendi yazımı `astarhan` (Rusça değil Türkçe transkripsiyon). Harita alanı da eklendi; eksik olan yalnız renk (BOYALAR'da yok) ve yerlesimler noktalarının `d:` değeri. (kaynak: TDV, madde: astarhan-hanligi)
Kronoloji
- 1466 Küçük Muhammed Han'ın torunu Kasım Han, Ejderhan'da hanlığını kurdu
- 1502 Kırım Hanı Mengli Giray, Osmanlı desteğiyle Saray şehrini yıktı; hanlık ~20 yıl Kırım nüfuzuna girdi
- 1552 IV. İvan, Kazan'ı aldıktan sonra Derviş Han'ı Ejderhan tahtına çıkarıp fiilen vasal yaptı
- 1556 Rusya hanlığı doğrudan işgal etti, hanedan Buhara'ya sığındı
- 1569 Osmanlı, Don-Volga kanal projesiyle bölgeyi geri almaya çalıştı; Kefe Beyi Kasım Bey'in seferi başarısız oldu
İlgili maddeler
- 1466 Astarhan (Ejderhan) Hanlığı ayrıldı — Hazar'ın kuzey kapısı koptu
- 1 Haziran 1502 Saray'ın yıkılışından sonra Astarhan Kırım nüfuzuna girdi
- 1549 Sâhib Giray, Osmanlı topçularının desteğiyle Astarhan'ı zaptetti
- 1554 Derviş Han Rus desteğiyle Astarhan tahtına oturtuldu
- 1556 Ruslar Astarhan Hanlığı'nı işgal etti
- 1556 Moskova Çarlığı Astarhan'ı aldı — Aşağı Volga Rus denetimine girdi
- 2 Haziran 1556 Astarhan hanedanı Buhara'ya sığındı — Canoğulları hânedanı doğdu
- 1 Haziran 1569 Nogaylar Astarhan seferini istediler ama yardım etmediler
- 4 Kasım 1920 Astarhan yöresinde özerk Kalmuk bölgesi kuruldu