Andorra Eş-Prensliği
1278 Pareatge ile egemenlik Foix Kontu ile Urgell Piskoposu arasında paylaşıldı; Gün: 8 Eylül 1278 (GEC, hakem kararı); GEC «Pere d'Urtx» maddesi yalnız yılı verir.
Kronoloji
- 8 Eylül 1278 Birinci Pareatge: Andorra vadilerinin egemenliği Foix Kontu ile Urgell Piskoposu arasında paylaşıldı (hakem kararı, Pere II himayesinde)
- 6 Aralık 1288 İkinci Pareatge: Foix Kontu ile Urgell Piskoposu arasındaki çözülmemiş ihtilaflar hakem kararıyla düzenlendi
- 11 Şubat 1419 Urgell Piskoposu Francesc de Tovia vadi halkına her yıl temsilci seçme imtiyazını verdi; Consell de la Terra'nın kökeni.
- 1806 Fransız eş-prens Napoleon, Consell General'in isteğiyle Andorra'nın kurumsal çerçevesini yeniden kurdu.
- 22 Nisan 1866 Eş-prens Piskopos Caixal Nova Reforma kararnamesini yayımladı; tüm hane reisleri oy hakkı kazandı, Consell General yeniden düzenlendi.
- 10 Nisan 1868 Fransız eş-prens Nova Reforma'yı onayladı.
- 25 Ağustos 1973 İki eş-prens (Piskopos Joan Martí ve Georges Pompidou) Pareatge'lerden beri ilk kez Cahors'ta yüz yüze görüştü.
- 15 Ocak 1981 Eş-prenslerin temsilcilerinin kararnamesi ('reformeta') Consell Executiu kurulmasını öngördü.
- 8 Ocak 1982 Consell General Oscar Ribas Reig'i Andorra'nın ilk Hükûmet Başkanı seçti.
- 2 Şubat 1993 Consell General Anayasa tasarısını oybirliğiyle kabul etti.
- 14 Mart 1993 Anayasa referandumla kabul edildi, eş-prenslik parlamenter yapıya kavuştu
- 28 Nisan 1993 Eş-prensler (Mitterrand ve Piskopos Joan Martí Alanís) Anayasa'yı onayladı.
- 4 Mayıs 1993 Anayasa Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
- 28 Temmuz 1993 Andorra BM'ye üye oldu
Kaynakça
- Enciclopèdia Catalana, «Història. Política, societat i cultura dels Països Catalans», «Els pariatges andorrans» (https://www.enciclopedia.cat/historia.-politica-societat-i-cultura-dels-paisos-catalans/els-pariatges-andorrans): «El dia 8 de setembre de 1278 s'establí, per sentència arbitral, el primer pariatge»
- GEC «Pere d'Urtx»: «el pariatge del 1278, patrocinat per Pere II de Catalunya-Aragó»
- IBER-ANDORRA-1028
- https://andorrainsiders.com/en/breve-historia-andorra-independencia/