Almanya (Kutsal Roma 962-1806)
Alman dünyasının çatı yapısı: 1806'ya dek Kutsal Roma İmparatorluğu, 1871'den sonra Prusya önderliğinde Alman İmparatorluğu; I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı'nın müttefiki. (8 Mayıs 1945 koşulsuz teslim; 5 Haziran 1945'te Müttefikler yüce otoriteyi üstlendi — ardılı [[almanya-muttefik-isgali]]. 1933-1945 Nasyonal Sosyalist rejim bu künyenin içindedir.)
Kronoloji
- 6 Ağustos 1806 Kutsal Roma İmparatorluğu ilga edildi
- 18 Ocak 1871 Alman İmparatorluğu ilan edildi
- 1889 II. Wilhelm'in İstanbul ziyaretiyle yakınlaşma başladı
- 2 Ağustos 1914 Osmanlı-Alman ittifak antlaşması imzalandı
- 9 Kasım 1918 İmparatorluk yıkıldı, cumhuriyet ilan edildi
- 30 Ocak 1933 Hindenburg, Nazi Partisi lideri Hitler'i şansölye atadı
- 1 Eylül 1939 Polonya'ya saldırı: II. Dünya Savaşı başladı
- 8 Mayıs 1945 Koşulsuz teslim yürürlüğe girdi (23.01 Orta Avrupa saati)
- 30 Nisan 1945 Hitler Berlin'de intihar etti; Dönitz devlet başkanı atandı.
- 2 Mayıs 1945 Berlin Sovyet kuvvetlerine teslim oldu.
- 23 Mayıs 1945 Müttefikler Flensburg'daki Dönitz hükümetini tutukladı; Alman merkezî hükümeti fiilen sona erdi.
İlgili maddeler
- 1000 Cisalpina ve Venetia: Almanya (Kutsal Roma 962-1806) egemenliği başladı
- 29 Ekim 1268 Son Hohenstaufen Conradin Napoli'de idam edildi; Schwaben Dukalığı'nın Hohenstaufen hanedanı sona erdi (Hohenstaufen Kalesi/Schwaben'in Almanya'ya devri)
- 21 Kasım 1276 Viyana Baris'i ile Bohemya Krali II. Ottokar Avusturya'yi birakti; Wiener Neustadt Avusturya Dukaligi'nden Kutsal Roma / Almanya'ya (Kral I. Rudolf) gecti.
- 27 Aralık 1282 Augsburg Reichstag'inda Kral Rudolf, oglu Albrecht ve II. Rudolf'u Avusturya ve Steiermark ile lehenlendirdi; Wiener Neustadt Kutsal Roma / Almanya'dan Habsburg Avusturya'ya gecti.
- 7 Aralık 1835 Almanya'nın ilk demiryolu hattı — Nürnberg-Fürth
- 3 Temmuz 1866 Königgrätz — Almanya'daki üstünlüğün kaybı
- 24 Haziran 1879 İsviçre–Almanya sınır antlaşması — Untersee ve Konstanz kesimi
- 7 Ekim 1879 Zweibund — Almanya ile ittifak
- 1884 Almanya, Yeni Gine'nin kuzey kiyisini ilhak etti (141. meridyen siniri fiilen basladi)
- 5 Temmuz 1884 Nachtigal, Togo kıyısında yerel şefle antlaşma imzaladı; Alman Togolandı himayesi başladı (Almanya'nın Afrika'daki ilk edinimi)
- 2 Kasım 1884 Almanya Yeni Gine'nin kuzeydoğusunda (Matupi, Blanche Körfezi) bayrak çekti — Alman Yeni Gine himayesi başladı
- 2 Ocak 1890 Almanya-İngiltere antlaşması ile Doğu Afrika'nın paylaşılması
- 6 Mart 1898 Almanya Jiaozhou Körfezi'ni (Qingdao) 99 yıllığına kiraladı
- 14 Kasım 1899 Anglo-Alman Antlaşması: Altın Sahili–Togo tarafsız bölgesi paylaşıldı — doğu yarısı (Yendi ve Dagbon'un doğusu) Almanya'ya kaldı
- 17 Kasım 1899 İspanya Kuzey Mariana Adaları'nın idaresini Almanya'ya fiilen devretti (Saipan)
- 2 Aralık 1899 Üçlü Sözleşme Samoa'yı böldü: Almanya Upolu–Savaii'yi, ABD Tutuila ve doğu adaları aldı; Britanya Samoa iddialarından vazgeçti
- 1 Mart 1900 Almanya Apia'da bayrak çekti — Batı Samoa Alman Samoası oldu
- 2 Eylül 1901 Adamava Emirliği Almanya ile İngiltere arasında paylaşıldı
- 1 Ağustos 1914 Almanya Rusya'ya savaş ilan etti
- 3 Ağustos 1914 Almanya Fransa'ya savaş ilan etti
- 3 Ağustos 1914 Almanya'nın Fransa'ya savaş ilanı
- 4 Ağustos 1914 Almanya'nın Belçika'yı işgali ve İngiltere'nin savaş ilanı
- 4 Ağustos 1914 Almanya Belçika'yı işgale başladı, İngiltere Almanya'ya savaş ilan etti
- 4 Ağustos 1914 Britanya Almanya'ya savaş ilan etti — I. Dünya Savaşı başladı
- 23 Ağustos 1914 Japonya Almanya'ya savaş ilan etti
- 14 Ekim 1914 Japonya, Alman Mikronezyasi'ni isgal ederek Kuzey Marianalar'da Saipan'dan baslayarak Tinian'i Almanya'dan aldi.
- 9 Mart 1916 Almanya Portekiz'e savaş ilan etti
- 9 Mart 1916 Almanya, Portekiz'e savaş ilan etti — I. Dünya Savaşı'na giriş
- 4 Mayıs 1916 Sussex Taahhüdü — Almanya denizaltı savaşını sınırladı
- 6 Nisan 1917 ABD'nin Almanya'ya savaş ilanı
- 7 Nisan 1917 Panama Almanya ile ilişkilerini kesti ve ABD'nin yanında yer aldı
- 22 Temmuz 1917 Siyam Almanya ve Avusturya-Macaristan'a savaş ilan etti
- 26 Ekim 1917 Brezilya ile Almanya arasında savaş hali ilan edildi
- 22 Kasım 1918 Baden Büyük Dükü II. Friedrich tahttan çekildi; Baden (Heidelberg, Mannheim, Baden-Baden, Karlsruhe, Durlach) cumhuriyet olarak Almanya içinde kaldı
- 30 Kasım 1918 Württemberg Kralı II. Wilhelm tahttan çekildi; Württemberg (Hohenstaufen Kalesi/Göppingen dahil) cumhuriyet olarak Almanya içinde kaldı
- 27 Aralık 1918 Büyük Polonya (Poznań) ayaklanması: Poznan Almanya'dan Polonya'ya geçer
- 28 Haziran 1919 Versay Antlaşması (md. 119): Almanya denizaşırı topraklarından — Doğu Afrika, Togo ve Kamerun dahil — Müttefik Devletler lehine feragat etti
- 10 Ocak 1920 Versay Antlaşması yürürlüğe girdi: Almanya–Polonya sınırı
- 10 Ocak 1920 Danzig Müttefik emanetine geçti: Almanya şehirden vazgeçti
- 10 Ocak 1920 Versay Antlaşması: Almanya–Çekoslovakya sınırı ve Hlučín
- 10 Ocak 1920 Memel Müttefik emanetine geçti: Almanya bölgeden vazgeçti
- 5 Temmuz 1920 Kuzey Schleswig Danimarka'ya geçti — yeni Danimarka–Almanya sınırı
- 17 Aralık 1920 Saar Havzası'nın Almanya ile sınırı notalarla tespit edildi
- 20 Haziran 1922 Doğu Yukarı Silezya Almanya'dan Polonya'ya devredilir
- 16 Ekim 1925 Locarno Antlaşması: Almanya'nın batı sınırları karşılıklı güvenceye bağlandı
- 14 Temmuz 1933 Yeni Parti Kurulmasını Yasaklama Kanunu: Almanya tek partili devlet oldu
- 16 Mart 1935 Almanya zorunlu askerliği geri getirdi, Versay'ın askerî hükümlerini çiğnedi
- 11 Temmuz 1936 Temmuz Antlaşması: Almanya Avusturya'nın egemenliğini tanıdı, Naziler hükûmete alındı
- 25 Ekim 1936 Almanya ile İtalya dostluk antlaşması: Roma-Berlin Mihveri
- 18 Kasım 1936 Almanya ve İtalya Franco hükûmetini tanıdı
- 25 Kasım 1936 Japonya ile Almanya Anti-Komintern Paktı'nı imzaladı
- 11 Mart 1938 Almanya'nın ültimatomuyla Schuschnigg halk oylamasını iptal edip istifa etti
- 29 Eylül 1938 Münih Anlaşması: Südet bölgesinin Almanya'ya devri kararlaştırıldı
- 1 Ekim 1938 Münih Antlaşması: Südet bölgesi Almanya'ya geçti — Alman işgali 1-10 Ekim 1938 (Broumov, Jeseník)
- 9 Kasım 1938 Kristallnacht: Almanya ve ilhak topraklarında Yahudilere karşı kitlesel şiddet
- 22 Mart 1939 Litvanya Klaipeda (Memel) bölgesini Almanya'ya bıraktı
- 22 Mart 1939 Litvanya Alman ültimatomunu kabul etti — Memel Bölgesi Almanya'ya devredildi
- 23 Mart 1939 Romanya-Almanya ekonomik antlaşması imzalandı
- 22 Mayıs 1939 Çelik Paktı: Almanya ile İtalya askerî ittifak kurdu
- 3 Eylül 1939 Avustralya, Britanya'nın ardından Almanya ile savaş hâline girdi
- 3 Eylül 1939 İngiltere ve Fransa, Polonya'nın işgali üzerine Almanya'ya savaş ilan etti
- 10 Eylül 1939 Kanada, Almanya'ya kendi parlamento kararıyla savaş ilan etti
- 26 Ekim 1939 Almanya batı Polonya topraklarını ve Danzig'i Reich'a kattı
- 9 Nisan 1940 Almanya Norveç'e saldırdı — Oslo ve başlıca limanlar ilk gün alındı
- 10 Mayıs 1940 Almanya Batı seferini başlattı: Fransa, Belçika ve Hollanda saldırıya uğradı
- 27 Eylül 1940 Üçlü Pakt: Almanya, İtalya ve Japonya Mihver ittifakını resmîleştirdi
- 6 Nisan 1941 Almanya Bulgaristan üzerinden Yunanistan'ı işgale başladı
- 22 Haziran 1941 Almanya Sovyetler Birliği'ne saldırdı (Barbarossa Harekâtı)
- 11 Aralık 1941 Almanya ve İtalya ABD'ye savaş ilan etti; ABD karşılık verdi
- 22 Ağustos 1942 Brezilya Almanya ve İtalya'ya karşı savaş hâlini tanıdı
- 30 Ağustos 1942 Almanya Lüksemburg'u zorla Reich'a kattı
- 8 Eylül 1943 İtalya teslim oldu; İtalyan işgal bölgelerini Almanya devraldı
- 8 Eylül 1943 Italya'nin ateskesi uzerine Almanya Arnavutluk'u isgal etti; Italyan koruma yerini Alman himayesine biraktı
- 26 Kasım 1943 Kolombiya Almanya ile 'savaş hâli' bulunduğunu ilan etti
- 26 Ocak 1944 Arjantin Almanya ve Japonya ile diplomatik ilişkilerini kesti
- 19 Mart 1944 Almanya Macaristan'ı işgal etti (Margarethe Harekâtı)
- 7 Haziran 1944 Kral III. Leopold ve ailesi Almanlarca Almanya'ya sürüldü
- 4 Eylül 1944 Finlandiya Sovyetler Birliği'ne karşı çatışmaları durdurdu, Almanya ile ilişkiyi kesti
- 9 Eylül 1944 Vatan Cephesi darbesi; Bulgaristan Almanya'ya savaş ilân etti
- 15 Şubat 1945 Venezuela Almanya ve Japonya ile savaş hâlini tanıdı
- 22 Şubat 1945 Uruguay Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti
- 23 Şubat 1945 Türkiye Almanya ve Japonya'ya savaş ilân etti
- 27 Mart 1945 Arjantin Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti
- 30 Mart 1945 Kizil Ordu Gdansk'i (Danzig) Almanya'dan aldi; sehir Polonya idaresine gecti
- 27 Nisan 1945 Karl Renner hukumeti Avusturya'nin bagimsizligini ilan etti; Avusturya Ikinci Cumhuriyeti Almanya'dan ayrildi
- 4 Mayıs 1945 Hollanda, Kuzeybatı Almanya ve Danimarka'daki Alman kuvvetleri teslim oldu
- 5 Haziran 1945 Berlin Bildirgesi: Muttefikler Almanya'da yuksek otoriteyi ustlendi, ulke dort isgal bolgesine ayrildi
- 23 Mayıs 1949 Federal Almanya Cumhuriyeti kurulur: Temel Yasa ilan edilir, Batı Almanya'nın Berlin (batı kesimi), Hamburg, Münih, Frankfurt, Köln, Stuttgart vb. Müttefik işgal bölgelerinden yeni devlete geçer
- 7 Ekim 1949 Doğu Almanya (Alman Demokratik Cumhuriyeti) kuruldu (Schwerin, Cottbus, Karl-Marx-Stadt, Frankfurt/Oder)
- 1957 Saar Protektorası siyasî olarak Federal Almanya'ya katılır; Saarbrücken
- 3 Ekim 1990 Doğu Almanya Federal Almanya'ya katıldı; Batı Almanya birleşik Almanya oldu, Berlin yeniden birleşik başkent ilan edildi