Adamava Emirliği (Fumbina)
Modibbo Adama'nın Sokoto adına kurduğu, Benue havzasının en geniş emirliği (Fumbina); lamidatlarla yönetilirdi. TDV kamerun maddesine dayanır.
Kronoloji
- 1809 Modibbo Adama Fumbina emirliğini kurdu
- 1841 Modibbo Adama başkenti Yola'ya taşır.
- 1848 Modibbo Adama ölür; oğlu Lawal (1848-1872) lamido olur ve Fulani hâkimiyetini pekiştirir.
- 1872 Lawal ölür; Sanda lamido olur (1872-1890). Bu dönemde Kraliyet Nijer Şirketi Benue boyunca ticaret karakolları kurar.
- 1890 Sanda ölür (Eylül 1890); Zübeyr (Zubeiru) lamido olur ve 1901'e kadar hüküm sürer.
- 1898 Almanlar Güney Adamava'yı işgal eder (Ocak 1898).
- 1901 Adamava Emirliği, Fulani İmparatorluğu'nun en doğu emirliği olarak 1901'de Britanya Kuzey Nijerya'sı ile Alman Kamerun'u arasında ikiye bölündü; I.Dünya Savaşı sonrası Kamerun kesiminin bir kısmı Fransız yönetimine geçti.
- 2 Eylül 1901 Alman-İngiliz paylaşımıyla bölündü
- 2 Eylül 1901 Zübeyr İngilizleri Yola'dan çıkarmaya kalkışınca İngiliz birlikleri Yola'yı ele geçirir, lamido kaçar; ardından Bobbo Ahmadu İngiliz himayesinde lamido atanır.
İlgili maddeler
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, «kamerun — TDV gövdesi bu turda okundu. TDV kamerun: 'Modibbo Adama … Yola merkez olmak üzere Fumbina Krallığı adıyla İslâmî bir yönetim kurdu (1841)'»
- emirlik 1809'da başlar, Alman-İngiliz paylaşımı 1901.