Emîr Abdülkādir Devleti
Fransız işgaline karşı batı Cezayir kabilelerini birleştiren direniş devleti; Fas Sultanı'nın (Abdurrahman) mânevî metbûiyetini tanıyıp onun adına hutbe okutan, Osmanlı'ya değil Fas'a tâbi bir yapı olduğu için burada 's:' (yabancı sahiplik) değil bu bağımsız kayıtla temsil ediliyor. Fas'ın 1844'te Fransa'ya yenilmesiyle desteği kesilince direniş çöktü. (kaynak: TDV, madde: abdulkadir-el-cezairi)
Kronoloji
- 22 Kasım 1832 Batı Cezayir kabileleri tarafından emîrü'l-mü'minîn ilan edildi
- 30 Mayıs 1837 Tafna Antlaşması ile Fransa iç bölgedeki hâkimiyetini tanıdı
- 19 Kasım 1839 Antlaşma bozuldu, tam ölçekli Fransız-Cezayir savaşı yeniden başladı
- 16 Mayıs 1843 Smala'nın (gezici başkent) baskınla ele geçirilmesi üzerine Fas'a sığınmak zorunda kaldı
- 14 Ağustos 1844 Fas, Isly Savaşı'nda Fransa'ya yenildi; Sultan Abdurrahman desteğini kesti
- 23 Aralık 1847 Fransızlara teslim oldu; sonradan Şam'a sürgün edildi