Kore'de ABD Ordusu Askerî Hükûmeti (USAMGIK, 38. paralel güneyi)
Japon teslimiyetinden sonra 38. paralelin güneyini yöneten ABD askerî idaresi; Kore Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sona erdi. Kuzeyde Sovyet yönetimi ayrı ardıldır.
Kronoloji
- 9 Eylül 1945 Japon Kore Genel Valisi Abe Nobuyuki Seul'de Tümgeneral Hodge'a teslim belgesini imzaladı; ABD XXIV Kolordusu 38. paralelin güneyinde askerî idareyi devraldı.
- 16 Ekim 1945 Uzun yıllık sürgündeki Syngman Rhee ABD makamlarının desteğiyle Kore'ye döndü ve güneydeki sağ siyasetin başına geçti.
- 12 Aralık 1945 Askerî idare, Kore Halk Cumhuriyeti'ni ve halk komitelerini yasadışı ilan ederek sol eğilimli yerel yönetimleri kaldırdı.
- 27 Aralık 1945 Moskova Dışişleri Bakanları Konferansı Kore için ABD-Sovyet Karma Komisyonu kurulmasını ve beş yıllık vesayet öngören kararı açıkladı; karar güneyde büyük protestolara yol açtı.
- 20 Mart 1946 ABD-Sovyet Karma Komisyonu Seul'de ilk toplantısını yaptı; görüşmeler Mayıs 1946'da çıkmaza girdi.
- 1 Ekim 1946 Taegu'da polisin grev gösterisine ateş açmasıyla başlayan Sonbahar Ayaklanması güneyin birçok ilinde yayıldı; idare sıkıyönetim ilan etti.
- 17 Eylül 1947 ABD, Karma Komisyon'un başarısızlığı üzerine Kore sorununu Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na havale etti.
- 14 Kasım 1947 BM Genel Kurulu, UNTCOK gözetiminde bütün Kore'de seçim yapılmasını öngören kararı kabul etti; Sovyet idaresi komisyonu kuzeye sokmadı.
- 3 Nisan 1948 Cheju (Jeju) Adası'nda sol eğilimli silahlı ayaklanma başladı; bastırılması sırasında çok sayıda sivil öldü.
- 10 Mayıs 1948 Güneyde BM gözetiminde Kurucu Meclis seçimleri yapıldı; sol kesim ve bazı milliyetçiler seçimi boykot etti.
- 17 Temmuz 1948 Kurucu Meclis'in hazırladığı Kore Cumhuriyeti Anayasası ilan edildi.
- 20 Temmuz 1948 Ulusal Meclis Syngman Rhee'yi cumhurbaşkanı seçti.
- 15 Ağustos 1948 Kore Cumhuriyeti hükûmetinin ilanıyla ABD Ordusu Askerî Hükûmeti'nin yetkisi sona erdi; Hodge'un askerî vali görevi bu tarihte bitti.
İlgili maddeler
- 9 Eylül 1945 Kore'de ABD Ordusu Askerî Hükûmeti (USAMGIK, 38. paralel güneyi) egemenliğine geçti — Goryeong
Kaynakça
- LoC FRD South Korea country study (countrystudies.us/south-korea/9.htm)
- t için ayrıca FRUS 1949 NSC raporu (history.state.gov/historicaldocuments/frus1949v07p2/d209, arama özeti, sayfa okunmadı) — «The United States Army military government that administered the American-occupied zone»